فهرست :

سخنی آشنا

                                                                                                                                                                              

 اثر آلودگی هوا بر انسان                                                

پیدایش جشن نوروز  در ایران

حسابرسی در شرکت  تجاری  

رنگ ها چه می گویند     

استفاده از ایمیل در آموزش نوشتاری

نقش مواد غذایی آنتی اکسیدان  در سلامت بدن

عوامل تاثیر گذار تشویق به مطالعه دانش آموزان

 رابطه ایمان و حسن خلق

زمین شناسی پزشکی

MRIچیست؟

بیوگاز

آلرژی میهمان بهار

اختلافات خلقی در کودکان و نوجوانان

آثار زیان بار دخالت دولت در اقتصاد

التشبیه

Gmail و ترفندهای آن

ایمپلنت

سیرتاریخی شکل گیری و رشد صنعت برق در ایران

ارائه الگویی  برای روش تدریس استقرایی

هارددیسک SATA

حکمت تدبیر ،حکمت شمشیر

نمایش خلاق      

مسئولیت زاده توانایی نیست ، زاده آگاهی است و زاده انسان بودن

  هر کسی را نه بدان گونه که هست احساسش می کنند ، بدان گونه که احساسش می کنند ، هست.

به نام ایزد دانا

           با سپاس از الطاف بیکران الهی که یکبار دیگر توفیق خدمت نصیب این جانب نموده تا فصلنامه چهارم را به همراه مشتقان علم و ادب آماده نموده و در اختیار همکاران و سروران ارجمندم  قرار دهیم ,همچنین از آن دسته از اساتید بزرگوار که با ارائه مقالات و یادداشت ها بر بنده منت گذاشته و در هرچه پربارتر کردن فصلنامه ها ما را یاری نمودند, مخلص کلام  در واقع آنان  ستارگانی هستند که به خورشید می اندیشند .

ما زنده به آنیم که آرام نگیریم                                                  موجیم که آسودگی ما عدم ماست  

          دو سالی که گذشت سرشار از موفقیت و سربلندی برای گروههای آموزشی و آموزش شهرستان بوده ,برپایی نمایشگاه های تخصصی ,همایش های علمی و تخصصی استانی و شهرستانی ,تشکیل کارگروه های علمی ,کمیته و جلسات تخصصی دروس ,بررسی و نقد کتب درسی ,تهیه فصلنامه های عمومی و تخصصی ,خبرنامه های علمی دروس ,گاهنامه های الکترونیکی و برگزاری کلاس های مدرسین المپیاد دروس پایه ,ایجاد دبیرخانه های راهبردی و علمی و برپایی جشنواره های تدریس برتر و ... که همه امور مرهون تلاش بی وقفه اساتید و سرگروههای آموزشی و مدیران اجرایی بوده که از همه عزیزان کمال تشکر دارم .

ای جاذبه ی توفیق به همت مددی کن                                شاید که به منزل برم این بار گران را

         بدیهی است که عملکرد و فصلنامه  های کارشناسی تکنولوژی و گروههای آموزشی دارای نقایصی است که از   نظرات کارشناسانه ی  شما  ادیبان  استقبال خواهد کرد چون  ایمان  قلبی  داریم که  تحول  همیشه حرکت  پویا را می طلبدامیدواریم این سلسله پیوسته ادامه یابد ...

هر کس که ما را یاد کرد                                                           ایزد مر او را یار باد

 

هر کس که ما را خوار کرد                                                       از عمر برخوردار باد

 

هر کس که اندر راه ما خاری فکند از دشمنی

 

                                                                      هر گلی از باغ وصلش بشکفند بی خار باد

 

           ارادتمند شما :علی خزایی

 

اثر آلودگی هوا بر انسان

 

زندگی انسان ، وابسته به استنشاق هوا و اکسیژن موجود در آن است . حال اگر این ماده اصلی و مهم حیاتی ،هوا، آلوده به مواد خارجی و آلوده کننده گردد ،بشر ناگزیر است که برای ادامه حیات خود ،مرتبا در هر دقیقه 12تا 30بار این مواد خارجی و مسموم کننده را به همراه هوا بدرون ریه های خود بفرستند و از این طریق در معرض خطر اثرات نامطلوب و گاه مهلک آن قرار گیرد

اثرات آلودگی های هوا بر انسان را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:

1-     توقف فعالیتهای مژکهای سلول مخاط مجاری تنفسی (در هر سلول 300 مژک وجود دارد)

2-    تحریک مخاط مجاری تنفسی و بروز سرفه

3-    تحریک چشم و ایجاد خارش ، سوزش ، تولید اشک و کاهش دید

4-    سردرد و ایجاد تهوع

5-    تاثیر بر روی سیستم گردش خون و مکانیسم خون سازی

6-    تشدید و بروز بیماریهای تنفسی از قبیل آسم، آمفیزمو برونشیت مزمن

7-    تشدید بیماریهای قلبی، عروقی و بیماریهای ریوی

آلودگی هوا ،یکی از عوامل محیطی موثر در ازدیاد سرطان ریه می باشد. اثرات مختلف هوای آلوده بربدن گروههای مختلف افراد یک شهر و یا یک اجتماع به دلیل مقاومت افراد مختلف در مقابل هوای آلوده متفاوت می باشد

-------------------------------------------------------------------------

پیدایش جشن نوروز در ایران

آغاز سال

              واژه جشن ، که به فارسی امروز به معنی آیین های شادمانی است ، از واژه " یسن /یسنه" اوستایی و " یزشن " پهلوی به معنی ستایش وپرستش است و همچون بسیاری از آیین های ایران باستان رنگ دینی به خود گرفته است .در لغت نامه دهخدا عید به معنی" هر چه باز اید " آمده است . هر روزی که در آن انجمن یا تذکار برای فضیلت یا حادثه بزرگی باشد ، گویند از آن رو بدین نام خوانده شده که هر سال شادی نوینی باز

آرد و اصل آن "عود " است.مردم شناسان را عقیده بر این است که محاسبه آغاز سال، در میان قوم ها و گروه های کهن، از دوران کشاورزی، همراه با مرحله ای از کشت یا برداشت بوده و بدین جهت است که آغاز سال نو در بیشتر کشورها و آیـیـن ها در نخستین روزهای پائیز، یا زمستان و یا بهار می باشد.  آغاز سال ایرانیان، هر چند زمانی دستخوش تغیـیـر گردید ولی حمزه اصفهانی در کتاب سنی ملوک الارض و الا نبـیـاء و ابوریحان بـیـرونی در آثار الباقیه گویند که آغاز سال ایرانی، از زمان خلقت انسان ( یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم ) روز هرمز از ماه فروردین بود. وقتی که آفتاب در نصف النهار، در نقطهً اعتدال ربـیـعی بود، و طالع سرطان بود.

 

جشن های باستانی و اسطوره ای

   از دوران کهن ،بسیاری از جشنها همراه با اسطوره ها و افسانه هایی در باره پیدایش انها بر جای مانده است که در اغاز برای یاد آوری فصل ها و و تنظیم برنامه های کشاورزی بوده است و با گذشت زمان و وارد شدن و همگانی شدن در بین همه گروههای اجتماعی و درهمه شهرها طوری درفرهنگ مردم جای گرفته است که به

دشواری می توان آن را مانند جشنهای گذشته بشمار آورد چراکه مناسبت ها و داستان های دیگر به آن افزوده شده است.برای نمونه نوروز با برگزاری آیین های دینی نیز همراه است . بر سر سفره "هفت سین " که رسمی بسیار کهن است زردشتیان اوستا گذاشته و " اشم و هو " می خوانند و مسلمانان قرآن نهاده و " یا محول الحول والاحوال" زمزمه می کنند. وبا برگزاری آیین ها و دستور های دینی و سنتی و اسطوره ای به پیشواز بهار و " اعتدال بهاری " می روند.

 

پیدایش جشن نوروز

                             در ادبیات فارسی جشن نوروز را مانند بسیاری دیگر از آیین ها رسم ها ، فرهنگ ها و تمدن ها به نخستین پادشاهان نسبت می دهند. شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری ، چون فردوسی ، منوچهری ، عنصری ، بیرونی  طبری ، مسعودی ،مسکویه ، گردیزی و بسیاری دیگر که منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده ، نوروز و برگزاری جشن نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند، که به دو مورد اشاره   می کنیم :

فردوسی در شاهنامه ، جلد اول به تخت نشستن جمشید را آغاز جشن نوروز می داند:

جهان انجمن شد بر تخت اوی                              از آن برشده فره بخت اوی

به جمشید بر گوهر افشاندند                                مر آن روز را روز نو خواستند

سر سال نو هرمز"1" فرودین                                  بر آسوده از رنج تن ، دل ز کین

به نوروز نو شاه گیتی فروز                               بر آن تخت بنشست فیروز روز

بزرگان به  شادی بیاراستند                                می و رود و رامشگران خواستند

 

1- هرمز نام نخستین روز هر ماه است ( در روز شمار کهن سی روز ماه را سی نام است

خیام می نویسد که جمشید به مناسبت باز امدن خورسید به برج حمل ، نوروز را جشن گرفت :

       سبب نهادن نوروز آن بوده است که آفتاب را دو دور بود ، یکی آنکه هر سیصد و شصت م پنج شبان روز

 به اول دقیقه حمل باز امد و به همان روز که رفته بود بدین دقیقه نتواند از آدن ، په هر سال از مدت همی

کم می شود ، و چون جمشید ، آن روز دریافت ( آن را ) نوروز نام نهادو جشن و آیین آورئ و ÷س از آن

پادشاهان و دیگر مردمان بدو اقتدا کردند. "1"

روزها یا ماه جشن نوروزمدت برگزاری جشن هایی چون مهرگان، یلدا، سده و بسیاری دیگر، معـمولا یک روز

( یا یک شب ) بـیشتر نیست.  ولی جشن نوروز، که درباره اش اصطلاح " جشن ها و آیـیـن های نوروزی " گویاتر است، دست کم یک یا دو هفته ادامه دارد. ابوریحان بیرونی مدت برگزاری جشن نوروز را، پس از جمشید یک ماه می نویسد :  

 چون جم درگذشت، پادشاهان همه روزهای این ماه را عید گرفتند. عیدها را شش بخش نمودند : 5 روز نخست را به پادشاهان اختصاص دادند، 5 روز دوم را به اشراف ،5 روز سوم را به خادمان و کارکنان پادشاهی، 5 روز چهارم را به ندیمان و درباریان، 5 روز پنجم را به توده مردم و پنجه ششم را به برزیگران."2"  

کمپفر در سفرنامهً خود آورده که، در زمان شاه سلیمان صفوی، مهمانی ها، تفریح و جشن های نوروز در

میدان های عمومی تا سه هفته طول می کشید. "3 "درو ویل" مدت تعطیلی جشن نوروز را در زمان

فتحعلیشاه دو هفته می نویسد. "4"  ولی برگزاری مراسم نوروزی امروز، دست کم از پنجه و " چهارشنبه

آخر سال " آغاز و در " سیزده بدر " پایان می پذیرد. رسم ها و آیـیـن های نوروزی که از روزگاران

کهن برگزاری آن ها از نسلی به نسل بعد به ارث رسیده، به ناگزیر با دگرگونی شیوه های زندگی،

 تکنولوژی های صنعتی و ماشینی، سازمان های اداری، شغـل ها، قانون ها، وسایـل ارتباط جمعی

جدیـد - چنان که خواهیم دید - بدون آنکه هویـت خود را از دست بدهد، تحول یافته است.   از آداب

 و رسم های کهن پـیـش از نوروز، بایستی از پنجه ( خمسه مسترقه )، چهارشنبه سوری و خانه تکانی

 یاد کرد

 

نجه ( خمسه مسترقه )بنابر سال نمای کهن ایران، هر یک از دوازده ماه سال سی روز است و پنج روز

 باقی ماندهً سال را پنجه، پنجک، خمسه مسترقه، پیتک( در زبان و تقویم مازندرانی ) یا بهیزک

( در روز شمار زردشتیان ) گویند. ابوریحان دربارهً پنجه می نویسد :   ... هر یک از ماه های فارسی

سی روز است و از آن جا که سال حقیقی سیصد و شصت و پنج روز است، پارسیان پنج روز دیگر سال

 را " پنجی " و " اندرگاه " گویند. سپس این نام تعریب شده و " اندرجاه " گفته شد و نیز این پنج

 روز دیگر را روزهای مسترقه نامند، زیرا که در شمار هیچ یک از ماه ها حساب نمی شود ....  

 

                  این پنج روز را که همزمان با یکی از شش " گهنبار " است، جشن می گرفـتـند.

 مراسم پنجه تا سال 1304، که تقویم رسمی شش ماه اول سال را سی و یک روز قرار داد، برگزار

می شد.برگزاری جشن خمسه در بین همهً قشرهای اجتماعی رواج داشت. به طوری که در 1311

هجری قمری مردی نیک اندیش در هزینه کردن درآمد موقوفهً خود، در استرک کاشان، سفارش

می کند که : " ... بقیه منافع وقف را هر ساله برنج ابتیاع نموده از آخر خمسه مسترقه به تمام اهالی

 استرک وضیع و شریف ذکور و اناث، صغیر و کبـیر بالسویه برسانند ".   در گاهشماری تبری، که نوروز

در مرداد ماه برگزار می شد، مراسم پنجه، در دورهً صفویه، همزمان با جشن و روز آب پاشان بود :  

 ... و حضرت اعلی شاهی ظل اللهی، به دستور ولایت بهشت آسای مازندران کامیاب دولت بودند، و

 چون فصل نشاط افزای بهاری سپری گشته، هوای آن دیار رو به گرمی نهاد، ارادهً تماشای جشن و

سرور پنجه که معتاد مردم گیلان است از خاطر خطیر سر زد.  رسم مردم گیلان است که در ایام

خمسه مسترقه هر سال که به حساب اهل تنجیم آن ملک، بعد از انقضای سه ماه بهار قرار داده اند،

و در میانه اهل عجم روز آب پاشان است؛ بزرگ و کوچک و مذکر و موًنث به کنار دریا آمده، پنج روز به

سور و سرور می پردازند و همگی از لباس تکلیف عریان گشته، هر جماعت با اهل خود به آب درآمده،

با یکدیگر آب بازی کرده، و بدین طرب و خرمی می گذرانند و الحق تماشای غریبی است.  

 

 

1)       نوروز نامه ، منسوب به عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری ، به کوشش علی حصوری ، نشر طهوری ، 1357

 ، ص 14

2)      آثارالباقیه ، ص 332

3)     در دربار شاهنشاه ایران . ا.کمپفر ، ترجمه کیکاوس جهاندادی ، انتشارات انجمن آثار ملی ، 1350، ص 240

4)      سفرنامه دروویل ، ترجمه جواد محبی ، انتشارات گوتمبرگ ، 1348 ، فصل بیستم

میر نوروزی

      از جمله آیین های  این جشن پنج روزه ، برای شوخی و سرگرمی، حاکم و امیری انتخاب می کردند که رفتار و دستور هایش خنده آور بود و در پایان جشن از ترس آزار مردمان فرار می کردند. ابوریحان از مردی یاد می کند که با جامه و آرایشی شگفت انگیز و خنده آور ، در نخستین روز بهار مردم را سرگرم می کرد و چیزی می گرفت. "2"

و هم اوست که حافظ به عنوان " میر نوروزی " دوران حکومتش را " بیش از پنج روز "نمی داندو می گوید :

سخن در پرده می گویم چو گل از غنچه بیرون آی  

                                                     که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

  

بی گمان امروز ، کسانی را که در روز های نخست فروردین  ، با لباسهای قرمز رنگ و صورت سیاه شده در کوچه و گذر و خیابان می بینیمکه با دایره زدن و خواندن و رقصیدن مردم را سرگرم می کنند و پولی می گیرند ، باز مانده شوخی ها و سرگرمی های انتخاب " میر نوروزی " و " حاکم پنج روزه " است که تنها در روز های جشن نوروزی دیده می شوند ، نه در وقت و جشنی دیگر ، و آنان خود در شعر هایی که می خوانند ، می گویند :

حاجی فیروزه ، عید نوروزه ، سالی چند روزه.

 

چهارشنبه آخر سال ( چهارشنبه سوری )

    یکی از آیین های نوروزی امروز – که بایستی آمیزه ای از چند رسم متفاوت باشد – " مراسم چهارشنبه سوری " است که در برخی از شهر ها ا ن را " چهارشنبه اخر سال " گویند .

 

برگزاری چهارشنبه سوری ، که در همه شهر ها و روستاهای ایران سراغ داریم ، بدین صورت است که شب آخرین چهارشنبه سال ( یعنی نزدیک غروب آفتاب روز سه شنبه ) بیرون از خانه ، جلو در ، در فضایی مناسب ، آتشی می افروزند و اهل خانه ، زن و مرد وکودک از روی آتش می پرند و با گفتن : " زردی من از تو  ، سرخی تو از من " بیماریها و ناراحتی ها و نگرانی های سال کهنه را به آتش می سپارند ، تا سال نو را با آسودگی و شادی آغاز کنند.تا زمانی که از ظرف های سفالین چون ، کاسه و بشقاب و کوزه در خانه استفاده

می شد ، پس از خانه تکانی ، کوزه کهنه ای از پشت بام خانه به کوچه می انداختند ، کوزه ای که در آن آب و چند سکه ریخته بودند .اسفند دود کردن و آجیل خوردن ، فال گرفتن

"فال گوش 1"و "قاشق زنی 2" نیز از باورها و رسم هایی است که به ویژه دربین نوجوانان ، هنوز به کلی فراموش نشده است و این رسم ها و باورها در شهر های مختلف با یکدیگر متفاوت اند.

آن چه  که" چهارشنبه سوری " را به جشن هاو آیین های کهن ایران پیوند می زند می تواند برگزاری رسم و جشنی به نام " سور " در روز های پنجه باشد که از ان تا سده چهارم دوره سامانیان آگاهی در دست است :

 صاحب تاریخ بخارا از برگزاری رسمی که " عادت قدیم " و با افروختن آتش " در شب سوری " ( پیش از نوروز ) همراه بوده خبر می دهد :

...آنگاه امیر سدید ( منصور بن نوح ) به سرای به نشست ، هنوز سال تمام نشده بود که چون شب سوری ، چنان که عادت قدیم است ، آتشی عظیم افروختند ، پاره ای آتش بجست و سقف سرای در گرفت و دیگر باره جمله سرای بسوخت و ...

 

 

 

روز های مردگان     و " پنجشنبه آخر سال "

 

یکی از آیین های کهن پیش از نوروز یاد کردن از مردگان است که به این مناسبت به گورستان می روند و خوراک می برند و به دیگران می دهند . زردشتیان معتقدند که :

" روان و فروهر مردگان ، هیج گاه کسی را که بوی تعلق داشت فراموش نمی کند و هر سال هنگام جشن فروردین به خانه و کاشانه خود بر می گردند . "  "3"

یکی از صورت های بر جا مانده این رسم ،در شهر و روستا ، به گورستان رفتن "پنج شنبه آخر سال " است ، به ویژه خانواده هایی که در طول سال  عضوی را از دست داده اند.

رفتن به زیارتگاه ها و " زیارت اهل قبور " ، در پنج شنبه و نیز روز پیش از نوروز و بامداد نخستین روز سال رسمی عام است . در این روز خانواده ها خوراک ( پلو خورش )،

نان ، حلوا و خرما بر مزار نزدیکان می گذارند و بر مزار تازه گذشتگان شمع یا چراغ روشن می کنند.

در برخی از شهر های ایران ، روز پیش از نوروز ، خانواده های عزادار از خویشان و نزدیکان با غذا و حلوا پذیرایی می کنند و در سر مزار جمع می شوند و نیز رسم این است که ایرانیان شیعه ، در موقع سال تحویل ، به زیارت قبر امامان و امام زادگان می روند.

 

خانه تکانی

اصطلاح " خانه تکانی " را بیشتر در مورد شستن ، تمیز کردن ، نو خریدن ، تعمیر کردن ابزارها، فرش ها ، لباس ها ، به مناسبت فرا رسیدن نوروز به کار می برند .در این خانه تکانی که سه تا چهار هفته طول

می کشد ، بایستی تمام ابزار ها و وسیله هایی که در خانه است جا به جا ، تمیز ، تعمیر و معاینه شده

و دوباره به جای خود قرار گیرد . برخی از ابزار های سنگین وزن ، یا فرش ها ، تابلو ها ، پرده ها و وسایل دیگر فقط سالی یکبار آن هم در خانه تکانی نوروزی ، جا به جا و تمیز می شود .

در برخی از شهر های آذر بایجان نخستین چهار شنبه ماه اسفند  ( چهار شنبه موله ) به شستن و تمیز کردن فرش های خانه اختصاص دارد.

 

 

 

1-     در کوی و گذر به حرف عابران گوش دادن و از مضمون آن ها برای نیت خود تفاول زدن . معمولا زنان به " فال گوش گ می ایستند.

2-   معمولا زنان روی خود را می پوشانند و با قاشق یا کلید به خانه ها در می زنند ، صاحب خانه شیرینی ، میوه یا پول در ظرف انها می گذارد . گاهی نیز به آنها آب می پاشند.

3-    یشت ها جلد اول

 

 

کاشتن سبزه

اسفند ماه ، ماه پایانی زمستان ، هنگام کاشتن دانه و غله است . کاشتن "سبزه عید " به صورت نمادین و شگون ، از روزگاران کهن ، در همه خانه ها و در بین همه خانواده ها مرسوم است.

در ایران کهن " بیست و پنج روز پیش از نوروز ، در میدان شهر دوازده ستون از خشت خام بر پا می شد ، بر ستونی گندم ، بر ستونی جو و به ترتیب ، برنج ، باقلا ، کاجیله "1"

ارزن، ذرت ،لوبیا ، نخود ، کنجد ، عدس و ماش می کاشتند ، و در ششمین روز فروردین ، با سرود و ترنم و شادی این سبزه ها را می کندند و برای فرخندگی به هر سو می پراکندند. و ابوریحان در آثارالباقیه نقل می کند که :" این رسم در ایرانیان پایدار ماند که روز نوروز در کنار خانه هفت صنف از غلات در هفت اسطوانه بکارند و از روییدن این غلات به خوبی و بدی زراعت و حاصل سالیانه حدس بزنند. "امروز ، در همه خانه ها رسم است که ده روز یا دو هفته پیش از نوروز در ظرف های کوچک و بزرگ ، کاسه ، بشقاب ، پشت کوزه و ... دانه هایی چون گندم ، عدس ، ماش ، و ... می کارند .موقع " سال تحویل " و روی سفره "هفت سین "بایستی سبزه بگذارند. در برخی از شهر های آذربایجان سومین چهارشنبه به خیس کردن و کاشتن گندم و عدس برای سبزه های نوروزی اختصاص دارد.این سبزه ها را خانواده ها تا روز سیزده نگه داشته و در این روز زمانی که برای " سیزده بدر " از خانه بیرون می روند ، در آب روان می اندازند .

سفره هفت سین

رسم و باوری کهن است که همه اعضای خانواده در موقع سال تحویل ( لحظه ورود خورشید به برج حمل ) در خانه و کاشانه خود در کنار سفره هفت سین گرد آیند.در سفره سفید رنگ هفت سین ، از جمله هفت روییدنی خوراکی است که با حرف سین آغاز می شود و نماد وشگونی بر فراوانی روییدنی ها و فراورده های کشاورزی است _ چون سیب ، سبزه ، سنجد ، سماق ، سیر ، سرکه ، سمنو و مانند این ها _ می گذارند .

علاوه بر این آینه ، شمع ، ظرفی شیر ظرفی آب که نارنج در آن است ، تخم مرغ رنگ کرده تخم مرغی روی آینه ، ماهی ( ماهی قرمز ) نان ، سبزی ف گلاب ، گل سنبل ، سکه و کتاب دینی ( مسلمانان قرآن و زردشتیان اوستا و ...) نیز زینت بخش سفره هفت سین است . این سفره در بیشتر خانه ها تا روز سیزده گسترده است. در برخی از نوشته ها از سفره هفت شین (هفت رویـیدنی که با حرف شین آغاز می شود) سخن رفته و آن را رسمی کهن تر دانسته اند.  در ریشه یابی واژهً هفت سین نظرهای دیگری چون هفت چین ( هفت رویـیدنی از کشتزار چیده شده ) و هفت سینی از فراورده های کشاورزی نیز بیان شده است.  پراکندگی نظرها ممکن است به این سبب باشد که در کتاب های تاریخی و ادبی کهن اشاره ای به هفت سین نشده و از دورهً قاجاریه است که درباره باورها و رفتارها و رسم های عامیانهً مردم تحقیق و بحث و اظهار نظر آغاز شده است. نمی دانیم که آیا پیش از قاآنی هم شاعری هفت سین را در شعر خود آورده است؟

 سین ساغر بس بود ما را در این نوروز روز           گو نباشد هفت سین رندان دُرد آشام را

میرزاده عشقی نیز در " نوروزی نامه " در اسلامبول در مسمطی برای آگاهی مردم آن دیار سروده : 

همه ایرانیان نوروز را از یاد بود کی                       

بپا سازند از مازندران تا شوش و ملک ری

بساط هفت سین چینند و بنشینند دور وی

 1- گیاهی است از تیره مرکبات که ساقه آن 50 سانتی متر است .

 

پوشیدن لباس نو:
             پوشیدن لباس نو در آیـین های نوروزی، رسمی همگانی است. تهیه لباس، برای سال تحویل، فقیر و غنی را به خود مشـغـول می دارد. در جامعه سنتی توجه به تهیدستان و زیردسـتان برای تهیه لباس نوروزی - به ویژه برای کودکان – رسمـی در حد الزام بود. خـلعـت دادن پادشاهان و امیران در جشن نوروز،  برای نو پوشاندن کارگزاران و زیر دستان بود. ابوریحان بـیرونی می نویسد : " رسم ملوک خراسان این است که در این موسم به سپاهیان خود لباس بهاری و تابستانی می دهند ". مورخان و شاعران از خلعـت بخشیدن های نوروزی فراوان یاد کرده اند. و برای این باور است که در وقف نامهً حاجی شفیع ابریشمی زنجانی آمده است :هر سال شب های عید نوروز پنجاه دست لباس دخترانه و پنجاه دست لباس پسرانه، همراه کفش و جوراب از عواید موقوفه تهیه و به اطفال یتیم تحویل شود.  

            سفرنامه نویسان دوره صفویه و قاجاریه، در شرح و وصف جشن های نوروزی، از لباس های فاخر مردم فراوان یاد کرده اند. خرید لباس نو و برخی وسیله های فرسوده ای که به مناسبت نوروز نیاز به " نو " ساختن دارد، رقم عمدهً هزینه های فصلی - و گاه سالانه - خانواده ها را تشکیل میدهد.  بسیاری از خانواده ها که در سوگ یکی از نزدیکان لباس سیاه پوشیده اند، به مناسبت نوروز، به ویژه هنگام سال تحویل، لباسی دیگر میـپوشند. کسانی که به هر علت لباس نو ندارند، می کوشند هر قدر هم اندک - جوراب، پیراهن - در هنگام سال تحویل، نو بـپوشند.  در گذشته که فروشگاه ها و بازارهای فروش لباس دوخته نبود و مردم دوختن لباس خود را به خیاط ها سفارش می دادند، نوبت های دوخت و کار شبانه روزی خیاطان یکی از دشواری های خانواده ها بود.  اگر در روزهای پیش از نوروز، در خانواده ها، محله ها، مدرسه ها و سازمان های نیکوکاری رسم است که برای کودکان نیازمند لباس تهیه کنند، این کار نیک پیش از آنکه برای کمک و همراهی باشد، برای لباس نو پوشاندن به کودکان در جشن نوروز است. این باور کهن را در نوشته ها، توصیه ها و توصیف های نوروزی، همواره می بـینیم که : از طبـیعت پـیروی کنیم، از درختان یاد بگیریم و با آمدن بهار، لباس نو بـپوشیم، که شگون شادمانی و آرامش است. خوراک های نوروزی

در کتاب ها و سند های تاریخی و ادبی کهن، به ندرت از خوراکی هایی که ویژه جشن نوروز (یا جشن های دیگر) باشد سخن رفته است. نویسندگان و مورخان بحث از " خوردنی " ها را، شاید، پـیش پا افتاده، نازیبا و یا بدیهی می دانستند. در کتاب های قرن چهارم به بعـد، شرح و وصف های دقیق، به شعر و نثر، دربارهً نوروز و مهرگان و جشن ها و آیـین های دیگر کم نیست، ولی از نوع و ویژگی خوراک های جشن ها، نه در دستگاه پادشاهان و امیران و نه در خانه های عامهً مردم، سخنی نرفته است.  در مقاله ها و پژوهش هایی که در این هفتاد و پنج ساله اخیر درباره نوروز نوشته شده، افزون بر خوردنی های سفره هفت سین، گاه از غذاهای ویژه شب پیش از نوروز، و شب اول سال، در خانواده های سنتی شهرها و منطقه های مختلف یاد شده است. خوراکی هایی که با ویژگی های اقلیمی و نوع فراورده های هر منطقه هماهنگی داشت، و در عین حال بهترین و کمیاب ترین غذای منطقه بود؛ و همه قشرهای اجتماعی - فقیران نیز - میکوشند که در این روزها، برای فراهم آوردن غذای بهتر، گشاده دستی کنند و به گفتهً ابوریحان:"این عیدها، یکی از اسبابی است که تنگی روزی فقیران را به زندگی فراخ مبدل می سازد ".  امروز در تهران و برخی شهرهای مرکزی ایران، سبزی پلو ماهی خوردن در شب نوروز و رشته پلو در روز نوروز رسم است، و شاید بتوان گفت که غذای خاص نوروز در این منطقه است. " پلو " در شهرهای مرکزی و کویری ایران ( می توان گفت غیر از گیلان و مازندران در همهً شهرهای ایران ) تا چندی پـیش غذای جشن ها، غذای مهمانی و نشانه رفاه و ثروتمندی بود. و این " بهترین " غذا، خوراک خاص همهً مردم - فقیر و غنی - در شب نوروز بود. اگر نیک مردی در صد و پنج سال پـیش در استرک کاشان، ملکی را وقف می کند که از درآمد آن " همه ساله برنج ابتیاع نموده از آخر خمسه مسترقه به تمام اهالی استرک، وضیع و شریف، ذکور و اناث، صغیر و کبـیر، بالسویه برسانند "، بی گمان به این نیت بوده، که در شب نوروز  سفرهً هیچ کس بی " پلو " نباشد.  با پـیدایش و گسترش رسانه های گروهی صنعتی امروز چون روزنامه ها، رادیو و تلویزیون، و وجود برنامه های گونه گون در معرفی جشن ها و آیـین های کهن، نوعی یکنواختی در فراهم آوردن وسیله ها و برگزاری مراسم، در همهً شهرها و استان ها به وجود آمده است. بی گمان تبلیغات مؤسسه های تولید کننده کالاها نیز عاملی  موثر در این یکنواختی هاست.  

       دید و بازدید نوروزی، یا عید دیدنی
از جمله آیـین های نوروزی، دید و بازدید، یا " عید دیدنی " است. رسم است که روز نوروز، نخست به دیدن بزرگان فامیل، طایفه و شخصیت های علمی و اجتماعی و منزلتی می روند. در بسیاری از این عید دیدنی ها، همه کسان خانواده شرکت دارند. کتاب های تاریخی و ادبی، تـنها از عید دیدنی های رسمی دربارها و امیران و رئـیسان خبر می دهند. رسمی که هنوز هم خبرگزاری ها و رسانه ها، به آن بسنده می کنند. " دیدن" های نوروزی که ناگزیر " بازدید " ها را دنبال دارد، و همراه با دست بوسی و روبوسی است، در روزهای نخست فروردین، که تعطیل رسمی است، و گاه تا سیزده فروردین ( و می گویند تا آخر فروردین ) بـین خویشاوندان و دوستان و آشنایان دور و نزدیک، ادامه دارد.  رفت و آمد گروهی خانواده ها، در کوی و محله - به ویژه در شهرهای کوچک - هنوز از میان نرفته است.  این دید و بازدیدها، تا پاسی از شب گذشته، به ویژه برای کسانی که نمی توانند کار روزانه را تعـطیل کنند، ادامه دارد. 

تا زمانی که "مسافرت های نوروزی" رسم نشده بود، در شهرها و محله هایی که آشنایی های شغـلی و همسایگی و " روابط چهره به چهره " جایی داشت، دید و بازدید های نوروزی، وظیفه ای بـیش و کم الزامی به شمار می رفت. و چه بسا آشنایانی بودند - و هستـند - که فقط سالی یک بار، آن هم در دید و بازدید های نوروزی، به خانهً یکدیگر می روند. به یاد دارم که در کرمان، در بـین زردشتیان، هنگامی که کسی از دوست و آشنایش گله می کرد که چرا بدیدنش نمی آید، این جمله می گفت : " اگر با هم قهر هم بودیم، دست کم سالی یک بار به خانهً هم می آمدیم " و چه بسیار کدورت ها و رنجشن های خانوادگی و خویشاوندی که به یـُمن دید و بازدید های نوروزی برطرف شده و می شود. گسترش شهرها، ازدیاد جمعـیت، پراکندگی خانواده های سنتی، محدودیت های شغلی و نیز فرهنگ آپارتمان نشینی، از عامل هایی است که دید و بازدید های نوروزی را کاهش داد.  و بر اثر این دشواری ها و محدودیت های زمانی، بسیاری از خانواده هایی هم که به مسافرت نمی روند، برای دید و بازدیدهای نوروزی، از پـیش زمانی را معـین می کنند.  کتاب تذکره صفویه کرمان که گزارشی از رویدادهای سال های 1063 تا 1104 است، " شرح  وقایع " هر سال را، با این که محاسبهً ماه و سال بر اساس تقویم قمری است، از برگزاری جشن ها، رسم ها، و آیـین های نوروزی، در دستگاه حکومتی آغاز می کند، از جمله :   حاکم و وزیر و آصف حمیده سیر، در نوروز آن سال (1080 قمری) که مصادف با 15 شوال بود، در باغ نظر به عیش و خرمی گذرانده، علما و صلحا  وشعرا را به صلات گرانمایه خرسند گردانید (...) و دستار خواهان گسترده، اقسام طعام نزد خاص و عام کشید. روز دیگر به دیدن اعزه ولایت رفته، دو سه روز هم چنین دیدن مردم می نمودند، و بعد از آن هر روزه به ازاء ضیافت نوروزی، هنگامه تیر اندازی گرم بود.   تماشای " جنگ گاو و قوچ " نیز در این دوره از آیـین های نوروزی بود :     روز نوروز سال 1101 که در 7 جمادی الثانی واقع بود، طرف عصر وزیر به اتفاق ( ... ) در صحرای موًیدی     ( در  قسمت شمال شهر فعلی کرمان ) جنگ گاو و قوچ طرح انداخته، بعد از آن اسب دوانی  کرده، از حضور دوستان جنانی خرمی، و به مقـتـضای وقت

کامرانی می نمودند. هدیه نوروزی، یا عیدی
هدیه و عیدی دادن به مناسبت نوروز رسمی کهن است، کتابهای تاریخی از پـیشکش ها و بخشش های نوروزی - پـیش از اسلام و بعد از اسلام - خبر می دهند، از رعـیت به پادشاهان  حکمرانان، از پادشاهان و حکمرانان به وزیران، دبـیران، کارگزاران و شاعران، از بزرگتران خاندان به کوچکتران، به ویژه کودکان.

              رسم هدیه دادن نوروزی را، ابوریحان بیرونی از گفته آذرباد، موبد بغـداد چنین آورده :   نیشکر در ایران، روز نوروز یافت شد، پـیش از آن کسی آن را نمی شناخت. جمشید روزی نی ای دید که از آن کمی به بیرون تراوش کرده، چون دید شیرین است، امر کرد این نی را بـیرون آورند و از آن شکر ساختـند. و مردم از راه تبریک به یکدیگر شکر هدیه کردند، و در مهرگان نیز تکرار کردند، و هدیه دادن رسم شد.  پـیشکشی رعیت ( تاجر، صنعتگر، کشاورز) و حاکمان ولایت، به پادشاهان و خلفا، در واقع بخشی از باج و خراج و مالیات سالانه بود که - گفته یا نگفته - به آن متعـهد بودند. و " خزانه " کشور از آن آبادان بود. ابوریحان بـیرونی می نویسد :   پادشاهان ساسانی آنچه را که پنج روز عید ( به ترتیب؛ اعیان، دهقانان، سپاهیان، خاصان و خادمان ) هدیه آورده بودند، روز ششم امر به احضار می کرد و هر چه قابل خزانه بود نگه می داشت، و آنچه می خواست به اهل انس و اشخاص که سزاوار خلوتـند می بخشـید.   کمپر، سیاح دوره صفوی، از هدیه های حاکمان و ثروتمندان محلی، که برای شاه سلیمان می آوردند، به عنوان " سومین رقم بودجه دربار " یاد می کند. تاورنیه هدیهً یکی از حاکمان را به پادشاه " ده هزار اشرافی " ذکر کرده، و شاردن هدیه های به پادشاه را حدود 2 میلیون فرانک تخمین میزند.  " درو ویل " می نویسد :    این هدیه های نوروزی علاوه بر طلا، جواهر و سکه های زر، عبارت از اسب های اصیل، جنگ افزار، پارچه های گران بها و شال های کشمیر و پوست های ممتاز و قـند و قهوه و چای و مربا است. 

               در کتابهای تاریخی و ادبی، بـیش از همه از هدیه پادشاهان به شاعران سخن رفته، هدیه ای که، بنا بر رسم، برای سرودن قصیده ها و مدیحه های نوروزی داده می شد. هدیه به شاعران در جشن نوروز که انگیزه و وسیله ای برای سرودن شعر و مدیحه بود، در واقع نوعی حقوق ماهانه و سالانه شاعر به شمار می رفت. از جمله بیهقی می نویسد :   روز پنج شنبه هجدهم ماه جمادی الاخری، امیر ( سلطان مسعـود ) به جشن نوروز به نشست، و هدیه ها بسیار آورده بودند، و تکلیف بسیار رفت و شعر شنود از شاعران که شادکام بود، در این روزگار زمستان و فارغ دل، و فترتی نیفتاد و خلعت فرمود، و مطربان را نیز فرمود، و مسعـودی شاعر را شفاعت کردند، سیصد دینار فرمود.  این بخشش ها گاه به اندازه ای بود که می توانست شاعری را توانگر سازد :  گویند روز نوروزی، جهت خالدبن برمک وزیر، کاسه ها از زر و نقره هدیه آورده بودند. یکی از شاعران عرب در این باره شعری سرود و به این موضوع اشاره کرد. خالد هر چه در آن مجلس اوانی زر و نقره بود به آن شاعر بخشید. چون اعتبار کردند، مالی عظیم بود و شاعر از آن توانگر شد.  رسم و ضابطه پـیشکش های سنگین بها به پادشاهان و حاکمان تا دوره مشروطیت رایج بود. برقراری مالیات ها و الزام به پرداخت های منظم و حساب شده، پـیشکش های باج و خراج گونه را به مقدار زیادی از اعتبار انداخت. ولی دادن عیدی و هدیه به ویژه از طرف مقام بالا تر ( منزلتی، اقتصادی و سنی ) از رسم ها و آیـین های دیرین فرهنگ ماست. امروز رسم عیدی دادن به جوانان و کودکان در خانواده، به کسان کم درآمد و خدمتگزاران در محیط کار، به رفتگر، به نامه رسان و ... در عین حال نوعی جبران زحمت و انـتـظار خدمت است. عیدی های امروز بیشتر به صورت نقد و اسکناس نو است. بانک ها پـیش بـینی تهیهً " اسکناس نو " کرده، و در اختیار مشتریان می گذارند. در جامعـه کشاورزی، روستایی و عشایری، در گذشته ای نه چندان دور، پـیشکش های نوروزی فراورده های محلی بود و بخشش ها، کالا و فراورده غیر محلی.  

           هد یه دادن ها، ک به مناسبت هایی، چون عید، موفقیت، مسافرت، تولد، ازدواج، مرگ (در برخی شهرها، به ویژه جامعـهً عشیره ای رسم است که برای خانواده متوفا غذا، گوسفند، برنج و ... می برند) و .. است، به ویژه در خانواده های سنتی، دارای اهمیت و مفهومی در خور توجه است (که خود پژوهش  و گفتاری جداگانه می طلبد).  هر چند که چند سالی است واژهً فرانسوی " کادو " برای هدیه هایی چون ره آورد ( سوغات )، چشم روشنی، مبارک باد، جای خالی پا و ... به کار می رود، ولی اهمیت، کیفـیت و کمیت هر یک متمایز است.  البته این باور وجود دارد که گرفتن عیدی از دست کسان مورد احترام ( از نظر سنی، منزلتی، خویشاوندی، علمی، نسبی و ...) تبرک، دارای  شگون و " دست لا ف " است.  جشن سيزده فروردين
    سيزده، روز پايان دوره جشن هاي نوروزي است. در اين روز مردم بنا بر يك سنت فرهنگي از خانه ها بيرون رفته و به دشت و صحرا و باغ مي روند تا آخرين روز عيد را در طبيعت و در كنار سبزه و گياه و آب روان چشمه ها و جوبيارها به شادي و خوشي بگذرانند. اعتقاد به ناخجستگي و نحس بودن شماره سيزده، اعتقادي است بسيار كهن كه در فرهنگ ها و در ميان بيشتر اقوام و ملل جهان وجود داشته است. در نوشته هاي كهن تاريخي و ادبي ايران به نحس بودن سيزده فروردين  اشاره اي نشده است.عليرغم دگرگوني هاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي در جامعه ايران و تغييرات در چگونگي برگزاري مراسم سيزده بِدَر و پديد آمدن رفتارها و آيين هايي مطابق و مناسب با فرهنگ مردم جامعه كنوني، باز مردم ايران در هر جايي كه هستند سيزده نوروز را با شور و گرمي و سرور مانند گذشته در بيرون از خانه ها و در دشت و باغ و بوستان جشن مي گيرند.
منابع:

1-روح الاميني، محمود –ايين هاو جشن هاي كهن در ايران امروز ( نگرش و پ‍ژوهشي مردم شناختي ) –تهران ، آگاه 1376 –چاپ اول –زمستان 1376                                   2- اينترنت

تهيه و تنظيم : شهناز مشايخي فر -سر گروه علوم اجتماعي

-----------------------------------------------------------------------------------------

 

        حسابرسي در شركت تجاري

                     از ديدگاه ديگر بررسي و ارزيابي فعاليت يك واحد تجاري در چارچوب ضوابطي معين ، توسط تعدادي از كاركنان واحد مزبور ، حسابرسي داخلي ناميده مي شود. حسابرسي داخلي يك عمل ارزيابي مستقل است و هدف آن همان گونه كه خاطر نشان گرديد ، كمك به اداره كنندگان واحد تجاري و ايجاد ارتباط اصولي بين تصميم گيرندگان و سطوح مختلف اجرا كننده تصميمات اتخاذ شده ، از طريق ارزيابي ميزان موثر بودن دستور العمل ها ، كارايي روش ها و كنترل ها و انعكاس نتايج در قالب گزارشي مدون مي باشد [2]. حسابرسي داخلي به منظور كمك به هيئت مديره در ايفاي بهتر مسئوليت خود از طريق ارائه تجزيه و تحليل ها ، ارزيابي ها ، نتايج و پيشنهادهاي حاصل از رسيدگي ها به آنها ، سه هدف عمده ذيل را تعقيب مي نمايد ؛

1-    حصول اطمينان از اينكه كنترل هاي لازم از طريق نظام ها و دستور العمل هاي مالي و غير مالي استقرار يافته و به نحو مطلوب نيز اعمال مي شوند.

2-    حصول اطمينان از ثبت صحيح و به موقع فعاليت هاي تجاري در دفاتر و مدارك حسابداري.

3-    حصول اطمينان از اين كه اسناد ، مدارك و دفاتر حسابداري مي توانند مبناي تهيه و ارائه گزارش هاي مالي قابل اعتماد قرار گيرند.

    در تشكيلات سازماني شركت ها ، حسابرسي داخلي ، به عنوان واحدي كه مستقيما زير نظر مديريت مشغول به كار مي باشند. وظيفه مشاورت و ياري دهنده مديران هر فرماندهي و اتخاذ تصميمات شركت را عهده دار بوده و مديريت از طريق بازوي حسابرسي داخلي مي تواند كنترل هاي خود را توسعه بخشد و در هر زمان كارايي شركت را مورد سنجش قرار داده و قابليت انعطاف خود در برخورد با مسائل و مشكلاتي كه مسلما مواجه با آن خواهد بود را افزايش دهد. لكن حسابرسي داخلي همان گونه كه بدان اشاره شد ، واحدي در داخل سيستم بوده و از نظر قانون و يا حتي صاحبان سهام معتبر نمي باشد.

 

تحول هدف هاي حسابرسي

هدف اصلي حسابرسي در سال هاي قبل از ابتداي قرن بيستم كشف تقلب [20] بود. در نيمه اول اين قرن ، هدف حسابرسي از كشف تقلب فاصله گرفت و به سوي هدف جديد يعني اين كه آيا صورت هاي مالي را منصفانه ارائه مي دهد يا خير تغيير كرد. به عبارت صحيح تر :« هدف از حسابرسي صورت هاي مالي اين است كه حسابرس بتواند درباره اين كه صورت هاي مزبور از تمام جنبه هاي با اهميت طبق اصول متداول حسابداري تهيه شده است اظهار نظر كند [21] »

 

.   نقش اصلي حرفه حسابرسي

موقعيتي منحصر به فرد در جامعه قرار مي دهد. اعتبار دادن به صورت هاي مالي به معناي ايجاد اطمينان از مطلوبيت ارائه و قابليت اتكاي آنهاست. افرادي صلاحيت افزايش صورت هاي مالي را دارند كه :

اولا : صلاحيت فني لازم براي اجراي يك رسيدگي را داشته باشند.

ثانيا : مستقل از شركت مورد رسيدگي باشند تا جامعه نسبت به واقع بيني و بي طرفي آنان اطمينان حاصل كند.

استفاده از عبارت حسابرسي شده در صورت هاي مالي به اين معناست كه ترازنامه ، صورت سود و زيان ، سود و زيان انباشته و صورت گردشي وجود نقد همراه يك گزارش حسابرسي است كه توسط حسابرسان مستقل تهيه شده كه در آن نظر حرفه اي خود را نسبت به مطلوبيت ارائه صورت هاي مالي شركت اظهار كرده اند [23].

                                                                   سرگروه آموزشی حسابداری-خداخواه

--------------------------------------------------------------------------رنگها چه میگویند؟

             چگونگی تاثیرپذیری انسان ازرنگ هااهمیت کاملاروانی داردبه طورمستقیم در هنجارهاوواکنشهاورفتارهای فردموثراست.هرعاملی که روان انسان راتحریک کنددرواقع تحریکی برگیرنده های عصبی است.هررنگی به مقتضای خاصیتش به نوعی برروان انسان تاثیرمی گذاردکه این اثربی ربط بارفتارهای اجتماعی وروانی آنهانیست.هرکس به رنگ. خاصی توجه وعلاقه مخصوصی نشان می دهدوازرنگ دیگرابرازتنفرمی کند.عشق وتنفربه حالات روانی افرادمربوط می شود ووهمچنین قسمت عمده ای ازمعانی نمادین رنگ به سنت هاومحیط های اجتماعی خاصی که درآن زندگی می کنیم بستگی دارد.یک رنگ دریک نظام اجتماعی مشخص ممکن است دارای مفهومی باشدودرنظامی دیگرمعنی متضادآن رابدهد.به طورمثال دربعضی قبایل موزامبیک سیاه رنگ خوشی وشادی است.رنگ قرمزتقریبادرهمه جامعنی قدرت را القامی کندزیراباخون که نمادزندگی است هم رنگ است.درحالی که برعکس برای بسیاری ازغربی هاونیزدرمذهب اهالی تبت رنگ قرمزنشانه شیطان وابلیس ورنگ های سفیدوطلایی مخصوص رهبانیت الهی است.

فیزیک دانهاپدیده رنگهاراباتوجه به ارتعاشات ونوسانات موردتوجه قراردادند.شیمی دانهاباآزمایش روی ترکیب مولکولی ساختمان موادرنگی ثبات استحکام رنگهامایعات حلال رنگ وتهیه رنگهای مصنوعی وترکیبی

رابه کارگرفتندو فیزیولوژیستهااثررنگ راروی مغزواندیشه چشم وحتی کالبدشناسی وواکنش بینایی بیان کردند.درکشورشوروی سابق برای آزمایش اثررنگ هامحیطی رابه رنگ قرمزونارنجی درآوردندواحساس سرمای5درجه سانتیگرادرابه دمای25درجه سانتیگرادافزایش دادند.رنگ سبزوآبی حرارت راکاهش میدهدوممکن است قرمزونارنجی دماراافزایش وبالاترین حرارت رانشان دهد.رنگ هاآنچنان برروح وروان آدمی تاثیرمی گذارندکه موجب تغییررفتارمی شوند،ایجادهیجان وازسویی دیگرایجادافسردگی می نمایند،ویادرتناسب اندام ما،نقشی بیش ازحدتصوردارند.

ا زابتدای تاریخ ،رنگ ها اهمیت ویژه ای برای بشر داشته اند.برخی ازمهمترین معناهای روانشناسانه ی رنگ ها،درذیل آمده است:

قرمز: تسلط ، قدرتمندی، تامل وتوجه،سلامتی، تصمیم، هیجان، ابرام  و پافشاری،           

استحکام.

صورتی:آرام،دلسوز،دوستانه،وفادار،سلامت،زنانگی وظرفت.

نارنجی:شاد،جسور،متهورانه،موفق،مشتاق،ماجراجو،پرجنب وجوش،پرمخاطره،

گرم،دوستانه،وغیررسمی.

زرد:مشتاق،هوشیار،خوش بین،مطمئن،متحرک،بذله گو،امیدوار،مرتبط، بیانگر،

وباهوش.

قهوه ای:غیررسمی،معتمد،آرام ومطمئن،استوار،خاکی،ومادی.

سبز:آرامش،شفقت، سعادت، شهرت،رشد،فراوانی،ثروت ومکنت، نیروی حیات،

هماهنگی،وکیفیت.

آبی دریا:فعال،متحرک،پویا.

فیروزه ای:سرزنده،خردمند،جوان،نوآور،وتخیلی.

آبی:دوست داشتن،توجه عمیق،دانش ،اعتماد،اختیار،جدی بودن،مسئولیت،آرامش موقعیت اجتماعی،سلامتی،شادی،صداقت،وفاداری،تمامیت،ادراک مستقیم،آسودگی

آبی روشن:صلح،آرامش،صمیمیت،مهربانی،خلوص.

نیلی:دانش،قدرت وتوانمندی،تمامیت.

بنفش:روحانیت،پرشور،توانمند،شاهانه،باوقار،بزرگ،رویایی.

طلایی:عقل،شهرت،اعتبار،گرانی،تذهیب،تزئین.

نقره ای:سرما،شهرت،علم.

سیاه:اختیار،شأَن،مقام،رمز،ظرافت،زیبایی،سفسطه. 

خاکستری:کفایت:طبقه بندی،اطمینان.

سفید:پاکی،سعادت،شان،فراوانی،هنر،حسن.

تاریخچه ای ازرنگ آبی:

رنگ آبی،اززمان مصریان نمایانگر قدرت وزیبایی بود.قبیله ژرمن اولین باررنگ آبی  روشن را کشف کردند آنها درقرن اول قبل ازمیلاد تا سده ی پنجم میلادی این رنگ راازگیاه نیل دست می آوردند.درفاصله ی سده پانزدهم شانزدهم وباتوسعه ی

تجارت،اروپاباگیاه «ایندیگو»مواجه شدند،که آبی سیرتری راتولیدمی کرد.این گیاه بومی خاص چین وهندوستان است.ازاوایل قرن نوزد هم، بریتا نیا بزرگترین تهیه کننده ی رنگ آبی ازکشتزارهای سرزمین هند،محسوب می شد.                                         سرگروه طراحی ودوخت نوشهر-فهیمه رزاقی

 

 

Use of E-mail as a Technique for Teaching Academic Writing with Particular Emphasis on Request for Information

 

 

The study attempted to examine and compare the electronic and traditional pen and       paper messages in order to find out in which level of organization "move schemata or  strategies" the differentiating factors lie. Then, it attempted to present an efficient model for the teaching of EAP/EFL writing in general and e-mail correspondence in particular.

 

 

To this end, 30 pen and paper letters and 30 e-mail letters sent for the purpose of requesting for information were chosen. The model of move pattern proposed by Keene(1993) was used to do the move analysis and it was verified against 30 traditional letters.

 

 

First, the structural elements of both kinds of letters under investigation, based on Keene's (1993) conventional patterns, were identified. Then, the chi-square tests were employed to find out the significance of differences between the structural elements of the two corpora. Next, after determining constitutive moves of the electronic letters based on Keene's (1993) model, the frequency of the moves was calculated and chi-square tests were run for each move separately in order to find out whether the differences between the parallel moves was significant. Finally, in order to identify different strategies that realize each move, the electronic messages were carefully analyzed and the frequency of occurrence of each strategy was calculated.

 

 

The results indicated that there was no statistically significant difference between the frequencies of parallel moves in the two corpora. Contrasting the move schemata of two corpora reveals that their difference does not lie in the mere presence or absence of moves but in their degree of optionality, and what differentiates the two corpora is that most of the obligatory moves in traditional pen and paper letters appear to be optional in electronic corpus. Also, comparison of the electronic corpus with the traditional letters at the level of strategies reveals the use of a wider range of strategies in electronic messages compared with parallel pen and paper messages; also parallel moves in traditional corpus were realized through a limited number of strategies.

 

Supplied by: Bijan Mostafavi

 

E-mail address: bijan_mostafavi @ yahoo.com

Nowshahr English Group (spring, 2008)

 

-

 

 

 

 

                                                  

                                                     

 نقش مواد غذایی آنتی اکسیدانی در سلامتی بدن

 

امروزه همه جا از فواید مواد آنتی اکسیدانی، از پیشگیری بیماری های قلبی  گرفته تا کاهش آسیب مغز و چشم ها  صحبت می شود. آنتی اکسیدان ها جلوی عمل رادیکال های آزاد را که موادی فعال و ویرانگر هستند، می گیرند و آنها را خنثی می کنند. تولید رادیکال های آزاد، مسئله ای طبیعی است و در طی عمل تنفس به وجود می آید. رادیکال های آزاد تعدادی اتم تک الکترونی هستند و در حین واکنش اکسیژن با بعضی مولکول ها تولید می شوند. اگر بطور ناگهانی تعداد زیادی رادیکال آزاد در بدن تولید شود، باعث می شود یک سری واکنش هایی خاص پشت سر هم شروع شوند.

 

   رادیکال های آزاد با بعضی قسمت های سلول مثل DNA و غشای سلولی واکنش نشان داده و باعث تخریب عمل سلول یا حتی مرگ آنها می شود.

 

در حالت عادی ، سیستم دفاعی بدن این رادیکال های آزاد را خنثی و بی ضرر می کند. اما عوامل مخرب محیطی مثل اشعه ماوراء بنفش، الکل و آلودگی های محیط باعث می شوند بدن نتواند با این رادیکال های آزاد مبارزه کند. در نتیجه ساختمان و عمل سلول های بدنی توسط رادیکال های آزاد تخریب شده و منجر به بروز پیری زودرس و بیماری هایی مانند سرطان و بیماری قلبی می شوند. رادیکال های آزاد با بعضی قسمت های سلول مثل DNA و غشای سلولی واکنش نشان داده و باعث تخریب عمل سلول یا حتی مرگ آنها می شود. در این حالت این رادیکال ها برای سلامتی بدن مضرّ و خطرناک هستند.برای جلوگیری از عمل این اتم ها، بدن باید دارای یک سد دفاعی از آنتی اکسیدان ها باشد. آنتی اکسیدان ها مولکول هایی هستند که جلوی عمل رادیکال های آزاد را گرفته و مانع از تخریب سلول های حیاتی بدن می شوند. جلوگیری از تخریب سلولی باعث جلوگیری از بروز بیماری هایی مانند سرطان ، بیماری قلبی – عروقی  ، پیرشدن پوست  و ... می شود. مصرف بیشتر آنتی اکسیدان ها زمینه ای را فراهم می کنند که بدن به راحتی رادیکال های آزاد مضر را از بین ببرد. در تصویر بالا اشکال مثلثی شکل قرمز رادیکال های آزاد را نشان می دهند که به سلول های بدن حمله می کنند و دایره های های سبز و آبی و نارنجی ویتامین های آنتی اکسیدان ها هستند که مانند یک سد از بدن در برابر رادیکال های آزاد محافظت می کنند.

 آنتی اکسیدان ها مولکول هایی هستند که جلوی عمل رادیکال های آزاد را گرفته و مانع از تخریب سلول های حیاتی بدن می شوند.

بیشتر از 4000 ترکیب آنتی اکسیدانی در غذاها وجود دارند. ولی بیش از همه ویتامین های E و C و بتاکاروتن و نیز ماده معدنی سلنیم مهم هستند.

بیشتر افراد تصور می کنند منظور از دریافت آنتی اکسیدان بیشتر، مصرف مکمل ها است. اما باید بدانید که فقط مکمل های خوراکی آنتی اکسیدان ندارند ، بلکه میوه ها، سبزی ها وغلات سبوس دار  دارای آنتی اکسیدان بیشتری هستند. چرا؟ زیرا این غذاها غیر از آنتی اکسیدان خاص ( مثلاً ویتامین C ) دارای موادمغذی و آنتی اکسیدان های دیگری نیز هستند ، بنابراین بهتر از مکمل ها از بدن شما محافظت می کنند. شما باید این آنتی اکسیدان ها را به مقدار کافی و به شکل صحیح دریافت کنید. اگر چه سیستم های آنزیمی متعددی برای خنثی کردن رادیکال های آزاد در بدن وجود دارد، ولی آنتی اکسیدان های اصلی ویتامین های E، C و بتاکاروتن هستند. سلنیم نیز بعنوان یک ماده ی معدنی نقش آنتی اکسیدانی مهمی دارد. بدن قادر به تولید این ویتامین ها و ماده ی معدنی نیست ، بنابراین بایستی از طریق غذا آنها را دریافت کرد

بهترین منابع غذایی آنتی اکسیدان ها

1- ویتامین C: نام دیگر این ویتامین، اسید اسکوربیک است که محلول در آب است و در تمامی مایعات بدن وجود دارد، به همین دلیل یکی از اولین خطوط دفاعی بدن است. ولی نمی تواند در بدن ذخیره شود، بنابراین باید به طور منظم و پیوسته میوه و سبزی مصرف کرد. نیاز روزانه آن 60 میلی گرم است. دریافت ویتامین C  به مقدار بیش از 2000 میلی گرم در روز در بعضی افراد، اثرات جانبی مضری مثل ایجاد سنگ کلیه ، تهوع و اسهال دارد. مهم ترین منابع آن عبارتتد از : مرکبات، فلفل سبز، کلم بروکلی  ، سبزیجات برگی شکل سبز، کیوی  ، کلم ، طالبی  ، توت فرنگی  ، اسفناج و سیب زمینی  .

2- ویتامین E : ویتامینی محلول در چربی است که همراه با چربی ها در کبد و سایر بافت های بدن ذخیره می شود. ویتامین E  اثرات مهمی در بدن دارد مثل تأخیر در پیری سلول ها  و درمان آفتاب سوختگی  . نیاز روزانه آن در مردان 15 واحد بین المللی و در زنان 12 واحد بین المللی است. منابع غذایی مهم ویتامین E : روغن های گیاهی ، جوانه گندم ، آجیل  ، دانه ها ، غلات سبوس دار، سبزیجات برگی شکل سبز.

3- بتاکاروتن : پیش ساز ویتامین A است که در بدن تبدیل به ویتامین A می شود . بررسی بیش از 600 کاروتنوئید مختلف نشان داده است که بتاکاروتن  ( یکی از کاروتنوئیدهای مهم ) سبزی ها و میوه های سبز، زرد و نارنجی را از تخریب ناشی از اشعه خورشید حفظ می کند. بنابراین تصور می شود چنین اثری را نیز در بدن داشته باشد. مقدار معینی برای دریافت آن وجود ندارد. هویج ، کدو حلوایی  ، کلم بروکلی، سیب زمینی شیرین،اسفناج، گوجه فرنگی  ، انواع کلم  مثل کلم بروکلی ، طالبی ، هلو  و زردآلو  منابع غنی بتاکاروتن هستند.

* نکته : ویتامین A  نقش آنتی اکسیدانی ندارد و دریافت مقادیر بالای آن برای بدن مسمومیت زا و خطرناک است.

4- سلنیم : این ماده معدنی مانع تخریب سلول های بدن توسط مواد اکسیژن دار می شود، بنابراین از بروز سرطان جلوگیری می کند. بهتر است سلنیم لازم را از طریق مواد غذایی دریافت کنید، زیرا دریافت مقادیر بالای سلنیم از طریق مکمل ها برای بدن، سمی و خطرناک است. بهترین منابع غذایی شامل :ماهی  ، گوشت قرمز، غلات، حبوبات ، تخم مرغ  ، مرغ و سیر  است. سبزی هایی که در خاک های غنی از سلنیم، رشد می کنند، نیز منبع خوبی از سلنیم هستند.

آیا آنتی اکسیدان ها از سرطان و بیماری های قلبی پیشگیری می کنند؟

بررسی ها نشان داده افرادی که روزانه مقادیر زیادی میوه و سبزی مصرف می کنند ، کمتر دچارسرطان  می شوند. این موضوع نشان می دهد برنامه غذایی آنها موادی دارد که از بدنشان در برابر سرطان محافظت می کنند که احتمالاً این مواد همان " آنتی اکسیدان ها " هستند. مطالعات ثابت کرده که دریافت آنتی اکسیدان ها بصورت مکمل های خوراکی خطر بروز سرطان  را کاهش می دهد. البته یک بررسی نشان داد مردان سیگاری  که آنتی اکسیدان مصرف کرده بودند ، بیشتر از مردان غیرسیگاری دچار سرطان ریه شده بودند. هر چند که دقیقاً مشخص نیست که آیا این مسئله در اثر مصرف آنتی اکسیدان ها بوده یا خیر، ولی نشان می دهد که حتی آنتی اکسیدان ها هم تحت شرایط خاصی برای سلامتی بدن مضر هستند.  بهترین توصیه ی ما به شما این است که روزانه 5 واحد سبزی و 4 واحد میوه مصرف کنید.

آنتی اکسیدان ها فرآیند پیر شدن سلول های بدن ( پیری پوست  ) را کند می سازند و از سکته و بیماری های قلبی  پیشگیری می کنند.

 بهترین توصیه ی ما به شما این است که روزانه 5 واحد سبزی و 4 واحد میوه مصرف کنید.

هر واحد سبزی معادل یک لیوان سبزی خام یا نصف لیوان سبزی پخته است. یک واحد میوه معادل یک عدد میوه متوسط یا نصف لیوان کمپوت میوه یا آبمیوه است.

گروه آموزشی زیست شناسی-سیما غفوری-اسماعیل بحرینی

منابع :

- WWW.EXT.COLOSTATE.EDU/PUBS/COLUMNNN

- WWW.RICE.EDU/~JENKY/SPORTS/ANTIOX.HTML

 

 

-----------------------------------------------------------------------------------------

 

 

عوامل تأثير گذار تشويق به مطالعه در ميان دانش آموزان

 

            كتاب دريچه اي است به سوي جهان شگفت انگيز علم و معرفت و مطالعه راه بسيار ساده براي پرورش استعدادهاي خدادادي ، تا انسان را در مسير رشد و تكامل راهنمايي كند. امروزه مطالعه و تحصيل از جمله ضروري ترين نيازهاي هر فرد انساني است . زندگي در اين جامعه پيچيده و متحول مستلزم آن است كه فرد به طور دائمي به فراگيري و مطالعه بپردازد . تشويق مي تواند در انگيزش دروني و بيروني دانش آموزان نقش داشته باشد براي نيل به اين منظور موارد ذيل را مي توان ذكر كرد :

1-     كتابخانه هاي مدارس را به صورت عمومي و تخصصي غني سازي كرد .

2-    سطح اجتماعي و اقتصادي خانواده در بهبود مطالعه دانش آموزان موثر است .

3-    مدرسه و معلم نقش بسزايي در مطالعه دانش آموزان دارند .

4-    وسايل ارتباط جمعي مشوق خوبي در تغيير رفتار به سمت مطالعه دارد .

«دكتر مصطفي نيكنامي در كتاب نظارت و راهنايي آموزش (ص 137 ) بيان مي كند : مدارس و معلم با ايجاد زمينه و جو مناسب اثر بخشي مطالعه را افزايش مي دهند . جو كلاس و درس و مدرسه با هم بي ارتباط نيست و روي دانش آموز اثر مي گذارد . مديران بايد بتوانند در چه صورتي معلمان با ويژگيهاي خاص خود در روند مطالعات دانش آموزان تأثير مي گذارند . مدرسه بايد امكانات لازم را فراهم كند و به حيات و تقويت و تشويق دانش آموزان براي مطالعه همت گمارد . معلم و دانش آموز مكمل يكديگرند . شناخت ويژگيهاي دانش آموز در تحليل آنان و تشخيص توانائيها و استعدادهاي آنان موثر است .» تشويق مي تواند از عوامل موثر و بنيادي گرايش به مطالعه و كسب موفقيت باشد . با توجه به موارد چهارگانه فوق مي توان تأثيرات آن را به شرح ذيل بيان كرد .

1 – مهمترين عامل تشويق به مطالعه خانواده است . مسلماً پديده كتاب و كتابخواني رابطه ي مستقيمي به چگونگي مطالعه آزاد والدين و فرزندان آنان دارد . بايد توجه داشت كه تبديل علاقه ي دانش آموز به مطالعه به عنوان يك عادت مطلوب از دوران طفوليت شروع مي شود و حس كنجكاوي او بيدار مي شود .

2 – دومين عامل تشويق زا مدرسه و معلم است . بايدتوجه داشت كه كتاب وكتابخواني تنها راهي براي پر كردن اوقات فراغت نيست و چنين مقوله ي مهمي را نبايد در بحث سرگرمي جامعه در نظر گرفت . بلكه اين امر بايد پايه و بنياد استوار هر برنامه ريزي اصولي و آموزشي قلمداد كرد . مديريت مدبر و معلماني اهل كتاب و مطالعه مناسب ترين شيوه براي گرايش دانش آموزان به كتابخواني است . كم نيست معلمان موفقي كه حداقل هفته اي يك بار يك كتاب تازه و مفيد به دانش آموزان معرفي مي كنند يا براي تشويق آنان كتاب هديه مي دهند .

3 – سومين عامل تشويق زا كتابخانه است . بايد هميشه خانواده و مدرسه و معلم دانش آموزان را تشويق نمايند تا به عضويت كتابخانه مدرسه و كتابخانه عمومي شهر در آيند . كتابخانه بايد به عنوان خانه ي سوم (پس از خانه و مدرسه )هر دانش آموز باشد .

4 – آخرين عامل تشويق به مطالعه رسانه گروهي است . گرچه عده اي عقيده بر اين است كه پيشرفت تكنولوژي ارتباطات به خصوص راديو و تلويزيون اثر بازدارنده بر مطالعه دارند . اما اين امر بسته به نوع جوامع دارد . در جامعه اسلامي ما كه حاكميت فرهنگ و معارف ديني وجود دارد نشر و تبليغ ارزش هاي متعالي و انساني از وظائف عمده رسانه هاست . معرفي شخصيت هاي موفق علمي و كتابخواني و دقت در برنامه ها و سريال ها و نيز رواج مستقيم فرهنگ كتابخواني از عمده ترين كارهاي موثر اين رسانه ملي است .

منابع :

نيكنامي – مصطفي – نظارت و راهنمايي آموزشي – انتشارات سمت – چاپ اول – تابستان 1377 .

پژوهش فوق به صورت كامل به انضمام منابع و مآخذ در آرشيو گروههاي آموزشي اداره آموزش و پرورش نوشهر موجود مي باشد .

         

   محمد رضا شيخ سنگ تجن

معاون آموزشي دبيرستان شهيد سنگاري نوشهر

 

رابطه ی ایمان و حسن خلق

 

از پیامبر اکرم سوال شد:"حسن خلق چیست؟"

فرمودند:"نصل من قطتک و تعفوا عمن ظلمکو تعطی من حرمک"

آن هایی که از تو بریدند تو وصل کن،و آنانی که بر تو ظلم کردند عفو نما و کسانی که بر تو دریغ داشتند تو عطا کن.

بنا بر این آداب و رفتاری را که از دین می آموزیم رفع خشونت ها و پرخاشگری های دشمن ها است و از آموزه های دین حسن خلق و پیوند خویشاوندی و مدارا با مردم و اصلاح ذات البین است.

رسول خدا در مورد اصلاح ذات البین فرموده است:"اصلاح ذات البین که افضل من عامه الصلوه و الصیام."

(اصلاح رابطه میان مردم از یک سال نماز و روزه بالاتر است.)و قرآن می فرماید:"فاتقوا الله و اصلحوا ذات بینکم"(تقوای الهی داشته باشید و در میان خود اصلاح کنید و برادرانی را که با هم ستیز کرده اند آشتی دهید.)

بسیاری از روان شناسان و جامعه شناسان معتقدند که دین از اساسی ترین نیاز اجتماع است آنها از دین به عنوان یک ابزار کنترل مردم و حفظ رفتارهای فردی و اجتماعی آنان استفاده می کنند و حتی بعضی از محققین جامعه ی مدنی را بدون دین محال می دانند از جمله پلوتارک در جایی می گوید:" بنای شهری بدون زمین آسان تر است از بنای دوستی بدون دین."

ناپلئون از دین به عنوان عامل موثر آرامش در نظام یاد می نماید و می گوید:"اگر دستگاه پاپ نبود مجبور بودم آن را بسازم."

آنجایی که جامعه شناسان از کنترل مردم از پرخاشگری ها و دشمنی ها و دزدی ها و پاشیدگی های نظام خانوادگی و قتل و غارت و تجاوز و صدها اختلاف اجتماعی عاجز و وامانده می مانند به دنبال دین می آیند و یا آنجایی که روانشناسان از احساس یاس و ناامیدی و پوچی ، احساس گناه و وسواس،نگرانی از آینده ،سوء رفتار و انواع و اقسام بیماری های روحی و روانی درمانده می شوند،دین را به یاری می طلبند.اما دین اسلام نه به عنوان یک دین و یک پناهگاه درمانده ها بلکه در تمامی زمینه ها انسان را یاری می دهد و برای او برنامه ی زندگی در ارتباط با مردم و جامعه و خویشتن و هم زیستی و حقوق همسایگان و حقوق بین الملل و در ارتباط تفکر و اندیشه دارد.بنابراین باید اندیشمندان و متفکران درباره ی این دین الهی به دیده ی یک برنامه ی زندگی که توانایی راهبری انسان امروزی را دارد،نگاه کند تا از مشکلات فراوانی که کشورهای جهان را تهدید میکند بکاهد و با تبعیت از قوانین آن صلح جهانی را نوید دهد.

مارسل بوازار در کتاب اسلام در جهان امروز ترجمه د.م.ی می گوید:" ایمان مذهبی و تربیت دینی اسلام به گونه ای است که در پیروان خود روحیه ی تعهد و مسئولیت ایجاد می کند تا با اراده ای تزلزل ناپذیر وظایف خود را نسبت به خدا و انسان ها قاطعانه و بطور منظم انجام دهند و بالنتیجه هم آهنگی و زیبایی جهان را با رفتار خود بر هم نزنند بر مبنای همین روحیه است که هر مسلمان به مقیاس گسترده ای در امور سیاسی و اجتماعی دخالت می کند."

"در جهان معاصر توسعه ی اقتصادی و صنعتی اصالت را به ارزش های مادی داده است و از معنویت در جوامع متمدن خبری نیست،حتی تدابیری که برای رفاه و آسایش بشر اندیشیده اند کاملا انگیزه ی مادی دارد و به عبارت دیگر سرمایه گذاری ها ییست برای جلب منفعت . در چنین شرایطی اسلام مردم جهان را برای انسان می خواهد و انسان باید محور همه ی تدابیر اقتصادی و روابط سیاسی دولت ها واقع شود.

اگر تکنولوژی حرمت آدمی را نابود کند و آرامش او را بر هم زند پس توسعه ی تکنولوژی برای اصالت انسان زیان بخش است و باید تدابیری اندیشید که انسان ها از این مخاطره در امان باشند. به بیان دیگر در بحبوحه پیشرفت تکنولوژی اسلام به خاطر حفظ حرمت انسان فلسفه ی اخلاق خود را به جهان امروز عرضه می دارد."

دین و صلح جهانی

 

یکی از وظایف مهم سازمان بین المللی امحاء جنگ و از بین بردن تنش بین ملل مختلف است و حال آنکه خود در کشوری واقع است که بیشترین جنگ افروزی را در دو دهه ی اخیر دارد و مخرب ترین سلاح های جنگی را نه تنها در اختیار دارد بلکه گرفته است و باعث مرگ ده ها هزار انسان های بی گناه که در جنگ هیچ سهمی نداشته شده است.

در دنیای متمدن امروزی جنگ ،خسارت های جبران ناپذیری به بشریت وارد کرده و باعث آوارگی میلیون ها انسان بی گناه و کودکان ، پیران و ناتوانان شده است و عموما سلاح های این جنگ توسط کشورهای صاحب رای در سازمان بین الملل تامین می شود و آن ها هستند که آتش بیار معرکه هستند. در عین حال ندای صلح طلبی شان خاور و باختر را پر کرده است.هیچ قانون گذاری نیست که نفع خود را بر نفع ملت ها ترجیح ندهد و همه دنبال نفع خود هستند.انواع مختلف قانونی را تصویب می کنند که خود بتوانند از ان گریزی داشته باشند ولو با در اختیار گرفتن "حق وتو" که این حق تیغ تیزی است در دست ناحق بر علیه حق-اگر همه به گرد یک دین آسمانی که قانونمند است باشند و مصالح مفاسد را از ان قانون الهی اخذ نمایند دیگر تبعیض ها و چند محوری ها حذف خواهد شد و همه بر اساس حق واقعی به حقوقشان می رسند و تب جنگ و خونریزی خاموش خواهد شد.قرآن می فرماید :یا ایها الذین آمنوا ادخلو فی السلم کافه(ای کسانی که ایمان آورده اید همگی در صلح و آشتی در آیید)

صلح و آرامش تنها در پرتو ایمان امکان پذیر است و بدون ایمان خالص و تنها به اتکای قوانین بشری دنیا رنگ صلح پایدار را به خود نخواهد دید.کما اینکه دیده می شود هر روز وحشت جنگ و اضطراب سایه ی خود را بیشتر میکند و ملت ها شب ها را در هراس و نگرانی به صبح می رسانند و کودکان خواب های جنگ و ویرانی خانه و کاشانه شان را می بینند.به قول قرآن تا زمانی که گام های شیطانی بر افکار قانون گذار آن سایه افکنده است دشمنی ها ،خشونت ها و جنگ ها هم هست.

بنابر این باید خط و سیر بشری را در دست قوانین الهی داد و آحاد بشر با تمام اختلافاتی که دارند همچون برادران گرد هم آیند و تشکیل حکومت جهانی را پایه گذاری نمایند و بدون در نظر گرفتن نژاد و زبان و رنگ و منطقه جغرافیایی(که راه نفوذ خطرات شیطانی است و سرچشمه ی همه ی تنش هاست ) تنها اعتصام به قوانین الهی که راه اختلافات را می بندد و تمامی ملت ها در آن حقوق یکسان دارند و صلح و آرامش پایدار میسر می گردد.

                                                                              جواد متاجی –سرگروه آموزشی  دین و زندگی

-------------------------------------------------------------------

زمين شناسي پزشكي

 

                زمين شناسي پزشكي،علمي است که به بررسي ارتباط بين عوامل زمين شناسي با سلامت انسان ها و جانوران و تأثير عوامل زيست محيطي بر پراکندگي جغرافيايي بيماري هاي مرتبط مي پردازد. فلزات و نافلزات اگر به مقادير غيرطبيعي وارد بدن شوند منجر به بروز مشکلات قابل توجهي مي گردند. گروهي از فلزات براي سلامتي ما سودمند و گروهي ديگر مضر هستند. فعاليت هاي انساني (از هر نوع) باعث انتقال فلزات از جايگاه هايشان به مکان هايي مي شود که در آينده براي سلامت انسان ها و جانوران مشکلاتي را به وجود خواهند آورند. اين مشکلات در مکان هايي که بارندگي هاي اسيدي روند دسترس پذيري فلزات سنگين (مانند جیوه) و در نتيجه جذب آنها در زنجیره غذايي را تسهیل می کند، تشديد مي شوند. به علاوه باران های اسیدی در این مکان ها باعث عدم دسترسی موجودات زنده به برخي از عناصر کم مقدار مانند سلنيم می شوند.

            عناصر سمي موجود در خاک و سنگ حاصل واکنش هاي ژئوشيميايي طبيعي یا فعاليت هاي انساني هستند و معمولا بر سلامتي انسان اثر مي گذارند؛ در واقع اين عناصر از طريق غذا يا نوشيدني وارد بدن مي شوند. آب آشامیدني معمولا به طور محلي تأمين می شود و عمدتا متأثر از ژئوشيمي محلي است. ورود بیش از اندازه برخی از ترکیبات غیرآلی به بدن از طریق آب های آشامیدني باعث بروز مشکلاتی در برخی از کشورها شده است . از بيماری های جهاني مربوط به زمين شناسي پزشکي مي توان به گواتر (کمبود يد) و بيماريهاي مربوط به فزوني يا کمبود عناصري خاص مانند فلورين يا سلنيم اشاره کرد. بيماريهاي قلبي-عروقي مرتبط با سختي آب (متأثر از محیط های جغرافيايي) نيز يکي ديگر از موضوعات زمين شناسي پزشکي است.بسياري از سنگ ها دارای سطوح بالای اورانیوم هستند مانند شيل هاي زاجي، گرانيت هاي خاص و پگماتيت ها. تنفس يا بلع مقادير غير عادي گاز راديواکتيو رادون که از منابع طبيعي راديواکتيو در چنين سنگ هايي ايجاد مي شود، خطري مهم براي سلامت عموم محسوب می شود. آمار سرطان هاي ريه ناشي از رادون رو به افزايش است. مطالعات اخير نشان داده است که نوشيدن آب مملو از رادون خطرات قابل توجهی را برای انسان ها به خصوص گروه هاي خاص مانند کودکان و افراد سالخورده به وجود می آورد. ميزان رادون موجود در آب مستقيما به شرايط جغرافيايي محلي مرتبط مي شود.

            با توجه به کمبود برخی از عناصر( روی، آهن، ید و …)، بالابودن سطوح رادیواکتییته طبیعی(رادون) در برخی نقاط شمالی کشور، معضلات بهداشتی در دام ها ناشی از کمبود مس در بعضي نقاط کشور، وجود آنومالی های ژئوشیمیایی در بسیاری از نقاط کشور و … انجام مطالعات زمین شناسی پزشکی در ایران ضروری به نظر می رسد. پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور با هدف ارتقا ي این موضوع در میان متخصصین زمین شناسی، پزشکی، بهداشت و عموم مردم، مجموعه مطالعات سامان یافته ای را پیرامون تدوین بانک اطلاعاتی، گردآوری و اطلاع رسانی این موضوع در ایران و سایر نقاط جهان در دست انجام دارد. جهت آشنايي بابيماري هاي ژئوژنيك ، به اختصار برخي از آنها شرح داده مي شود.  

گواتر (Goiter) کمبود ید-- بلک فوت (Black-foot) غلظت بیش از حد مجاز آرسنیک-- فلورسیز دندانی (Dental Fluorosis) فزونی غلظت یا مصرف بیش از حد فلوراید به مدت طولانی -- بیماری قلبی-عروقی ایسکمیک( Ischemic Heart (Disease کمبود کلسیم و منیزیم در آب های طبیعی -- کاشین بک (  Kaschin-Beck)غلظت کم سلنیم در سنگ بستر، خاک و آب های طبیعی -- کراتوسیز (Keratosis) غلظت بیش از حد مجاز آرسنیک

فلورسیز استخوانی (Skeletal Fluorosis) فزونی غلظت یا مصرف بیش از حد فلوراید به مدت طولانی -آزبستوسیز (Asbestosis) استنشاق فیبرهای قابل تنفس آزبست -- کشان (Keshan) غلظت کم سلنیم در سنگ بستر، خاک و آب های طبیعی-- کرتنیسم (Cretinism) کمبود ید-- مزوتلیوما (Mesothelioma) استنشاق فیبرهای قابل تنفس آزبست-- ولی فور (Valley Fever) گرد و خاک حاصل از زلزله حامل هاگ های قارچ-- سرطان ریه (Lung Cancer) تشعشع بالا و غیرعادی مواد رادیواکتیو- افزایش سطح رادون ناشی از وجود گاز رادون در طولانی مدت-- بیماری آلزایمر (Alzheimer Disease) جذب آلومینیوم موجود در آب-- تخلخل استخوان یا استئوپروسیز (Osteoporosis) کمبود مس-- بیماری های تنفسی (Respiratory Diseases) کانی های ریز دانه

آسیب دیدگی های سیستم عصبی و بيماري هاي پوستي ناشی از آلودگی جیوه افزایش جذب جیوه،به خصوص متيل جيوهCH3Hg و ...

 

گواتر (Goiter)

                  عامل بيماريکمبود ید است كه از طريق آب آشامیدنی و غذا وارد بدن مي شود.  ساکنین مناطقی که آب آشامیدنی آنها- به دلیل مقدار کم ید در سنگ بستر- دارای مقادیر بسیار کم ید می باشد، بيش تر در معرض خطر قرار مي گيرند.        دریا منبع بزرگ ید است. بطور کلی هر چه فاصله از دریا دورتر باشد، کمبود ید بیشتر است. فاکتور دیگری ما نند توپوگرافی محل نیز ممکن است در دسترسي به ید نقش داشته باشد. (برای مثال مقدار بسیار پایین ید در بسیاری از مناطق کوهستانی باعث افزایش اختلال كمبود يد يا IDD می گردد.) کمبود ید باعث فعالیت بیش از حد غده تیروئید و بزرگ شدن و رشد غير طبيعي آن مي گردد. در چین، یونان و مصر قدیم افراد دچار گواتر ، با جلبک دریایی غنی از ید درمان می شدند. تقریباً 30% مردم جهان در معرض خطر اختلال کمبود ید (IDD) هستند.   خصوصیات شیمیایی ید تأثیر مشخصی روی شیوع بیماری IDD دارد. مانند: گواتربومي و گیاخاک های غنی از مواد آلی نیز نقش مهمی در گونه زایی و تحرک ژئوشیمیایی عنصر ید دارند. همچنین ید توسط گیاخاک جذب می شود، در نتیجه خاک های غنی از مواد آلی ید بسیاری دارند.

بلک فوت (  Black- foot  )      

       عامل بيماري، غلظت بیش از حد مجاز  آرسنیک ا ست كه از راه آب آشامیدنی وارد بدن مي شود. استفاده طولانی مدت افراد از آب های زیرزمینی حاوی آرسنیک زیاد، موجب ابتلا به اين بيماري مي شود كه محیط زمین شناسی این آبخوان ها نواحی کانی سازی شده غنی از سولفید (بخصوص دارای شرایط هوازدگی) ، ژئوترمال و نيز آب های زیرزمینی بی هوازی و هوازی با pH بالا (بیشتر در آب و هوای خشک و نیمه خشک) مي باشد

          اين  بیماری، فرم شدیدی از بیماری عروقی محیطی است که در آن رگ های خونی اندام های پایینی به شدت آسیب می بینند و در نهایت منجر به قانقاریای پیشرفته می شوند. عوامل ژئوژنیک تشدید کننده بیماری، کاهش سطح ایستابی در اثر پمپاژ بیش از اندازه ا ست كه باعث اکسایش کانی های سولفور حاوی آرسنیک و آزاد شدن آن در آب های زیرزمینی می گردد.

 

فلورسيز دندانی (Dental Fluorosis)

عامل بيماري ، افزايش غلظت یا مصرف بیش از حد فلوراید به مدت طولانی است كه از طریق هوا، آب یا غذا وارد بدن شده ولی منبع اصلی آن آب آشامیدنی مي باشد.مکانیزم ایجاد بیماری به صورت  آهکی شدن غیرعادی سلول های سازنده مینا مي باشد.مینای فلورسی سمی، اغلب دارای لکه و حفرات قهوه ای می باشد. در حالت شدیدتر، مینای فلورسی شکننده و در معرض فرسودگی و شکستگی است.

بیش از 100 میلیون نفر در جهان مبتلا به فلوروسیز می باشند كه حدود 25 میلیون نفر در هند  به اين بيماري مبتلا هستند. هیچ درمان مؤثری برای این بیماری وجود ندارد.با افزایش کیفیت آب از طریق تصفیه آب ،کاهش میزان فلوراید در آب های زیرزمینی وکاهش جذب فلوئور موجود در غذا مي توان از اين بيماري پيشگيري كرد.

کاشين بک (( Kaschin-Beck

  عامل بيماري، غلظت کم سلنیم در سنگ بستر، خاک و آب های طبیعی (در محیط های اسیدی( است. این بیماری همیشه در مناطقی که سلنیم کمی دارند، مشاهده می شود و بر کودکان تأثیر زیادی دارد. نشانه های اولیه ي اين بيماري ، تورم و درد مفاصل و احساس ناخوشی مي باشد.

          اسکلت های یافت شده نشان می دهد که این بیماری به قرن 16 برمی گرددكاشين بك را اولین بار یک محقق روسی به نام Kashin معرفی کرد. مطالعه این بیماری از 40 سال پیش آغاز شده است. این بیماری میان کشاورزان و دامداران رایج است، اگرچه گاهی مواردی هم در خانواده هایی که غذایشان را از نواحی بومی تأمین می کنند، دیده می شود. تعداد دقیق افراد بیمار مشخص نشده است، ولی ارزیابی ها حدود 1 میلیون از هر سه میلیون نفر را در چین نشان می دهد.

         باران های اسیدی و اسید سازی، قابلیت انحلال کمتر سلنیم در محیط های اسیدی (کمبود سلنیم در موجودات زنده) ، بکار بردن حاصلخیز کننده های غنی از گوگرد ، باعث کاهش ظرفیت گیاهان برای جذب سلنیم از خاک می گردد که اثرات نامطلوبی بر انسان دارد ، استفاده از سلنیم در دهه 70 برای جلوگیری و درمان این بیماری، موفقیت بزرگی محسوب می شد.

 

فلورسيز استخوانی (Skeletal Fluorosis)

           عامل بيماري، فزونی غلظت یا مصرف بیش از حد فلوراید به مدت طولانی است . فلوراید می تواند از طریق هوا، آب یا غذا وارد بدن شده ولی منبع اصلی آن آب آشامیدنی است. استفاده از آب شرب بدون دستورالعمل مناسب منجر به فلورسیز حاد می شود. فلوراید سمی ، رشد و جذب دوباره بافت استخوان را تغییر می دهد. از  علائم بیماری مي توان ، بیماری مزمن استخوان ها (ضخیم شدن استخوان ها ) و مفاصل كه  منجر به عدم حرکت مفاصل می شود، را نام برد.

بيماری قلبی-عروقی ايسکميکIschemic Heart) Disease )

          عامل بيماري  کمبود کلسیم و منیزیم در آب های طبیعی( آب سبك ) است كه از راه آب آشامیدنی وارد بدن مي شود.  بر اساس مطالعات به عمل آمده آمار مرگ و میر ناشی از سکته های قلبی با اسیدی بودن آب رودخانه ها مرتبط می باشد.اختلال در عملکرد قلب و حملات قلبی از علائم اين بیماری مي باشد. مرگ ناشی از بیماری قلبی- عروقی ایسکمیک (مربوط به تصلب شرائین قلب(در افرادی که به مدت طولانی در معرض آرسنیک قرار می گیرند، بیشتر است.ژئوژنیک جهت کنترل بیماری فاکتورهای موجود در آب های سخت (کلسیم و منیزیم حاصل از تجزیه آلومینوسیلیکات های آهک، دولومیت، منیزیت، ژیپس و دیگر کانی ها) کاهش دهنده نرخ بیماری مي باشند.

 

بيماری آزبستوسيز (Asbestosis Disease)

عامل بيماري، آزبست (پنبه نسوز، پنبه کوهی، آسبست، آمیانت) است كه از طريق  استنشاق فیبرهای قابل تنفس آزبست ، وارد بدن مي شود. افرادی که بيش تر  در معرض مقادیر زیاد مواد معدنی حاوی آزبست قرار مي گيرند به اين بيماري دچار مي شوند.

       در دهه 80 تشخیص داده شد که ایجاد فیبرهای قابل تنفس آزبست می تواند باعث مشکلات شدیدی همچون آزبستوسیز شود. اخیراً مشخص شده که مقدار کمی آزبست همراه با ذخایر تجاری هیدرات سیلیس(کانی میکاداری که برای عایق بندی، بسته بندی و کاربردهای دیگر استفاده می شود) باعث مشکلاتی برای سلامتی در جامعه معدنی لیبی، مونتانا و ایالات متحده گردیده است. ناهنجاری های ریوی حدوداً در 18 درصد افراد بالغ آزمایش شده، وجود داشت.

 

                                        قاسم حجت-     گروه آموزش زمين شناسي شهرستان نوشهر

----------------------------------------------------------