گروه بهار علمي نوشهر

MRIچيست؟

imaging 

يكي از بهترين تكنيكهادر دنياي پزشكي در تشخيص بيماريها استفاده از تصويربرداري تشديد مغناطيسي(MRI)است كه بدون تابش اشعه ايكس مي توان اسكن هاي واضحي از بافتهاي مختلف بدن گرفت . پديده تشديد مغناطيسي اولين بار تو سط دو فيزيكدان بنامهاي فليكس بلاچ و ادوارد پاركل بطور جداگانه كشف گرديد با اين كشف انها در سال 1952 مفتخر به دريافت جايزه نوبل گرديدند. سرانجام در سال 1970 دكترريموند دامادين به اين فكر افتاد كه از فراواني اب در بدن براي تصوير برداري به روش تشديد مغناطيسي استفاده كند در اين روش براي ايجاد يك تصوير سه بعدي بدن از سه جهت تحت تابش يك ميدان مغناطيسي قوي قرار مي گيردكه شدت ان گاهي 60000 برابر شدت ميدان مغناطيس زمين مي باشد. وچون در تمام اندامهاي بدن به ميزان معيني اب وجوداردبديهي است كه هيدروژنهاي موجود در اب كه دوقطبي هستند تحت تاثيرميدان مغناطيسي قرار گيرندو تقريبا در يك جهت بخط شوندكه اگر در اين حالت به بدن امواج راديويي با فركانس معين بتابانيم سبب توليد يك جريان الكتريكي توسط هيدروژن خواهد شد و مي توان با يك تقويت كننده وكامپيوتر تصويري از ان ناحيه معين بوجود اورد. پزشكان با استفاده از اين تكنيك ارزشمند توانستند از بافتهاي مختلفي مانند مغز تصاوير واضحي بدست اورند اگرتوموري در ان باشد ان تومور به صورت لكه اي در تصوير ظاهر خواهد شدكه رنگش با ساير نقاط سر متفاوت است زيرا ميزان هيدرژن تومور با ميزان هيدرژنهاي اطراف فرق ميكند بنابراين پس از تابش امواج راديويي سيگنالها ودر نتيجه تصوير مربوط به ان ايجاد مي شود امروزه پزشكان با استفاده از اين فناوري مي توانند با تشخيص محل لخته شدن خون در قلب و يا مغز از وقوع سكته در انسان جلوگيري كنند. هنگامي كه بيماري براي اسكن به اين روش اماده ميشود بايد دقت شود كه همراه وي هيچ گونه فلزي نباشد زيرا سبب اختلال در تصوير مي شود.همچنين افرادي كه در دستها يا پاهايشان پلاتين كار گذاشته شده ويا افرادي كه از باطريهاي قلب استفاده مي كنند نبايد از اين روش براي عكس برداري استفاده نمايند.زيرا وسايل فلزي تحت تاثير ميدان مي توانند در بدن حركت كنند                                                                           

                                                                گروه  آموزشی فیزیک     -           کامیاب آزادیان-مسلم اسماعیلی

------------------------------------------------------

بيو گاز

بیو گاز امروزه گازهاي گوناگون و مفيدي براي سوخت، وجود دارند كه بيش از سه نوع آن در جهان استفاده مي شود. اين سه نوع عبارتند از: گاز مايع (ال.پي.جي) كه مخلوطي از بخش‌هاي پالايش شده نفت خام از قبيل پروپان، بوتان، پروپيلن و بوتيلن است. اين گاز به اين دليل كه به آساني به مايع تبديل مي شود، از آن براي سوخت سيلندر استفاده مي شود. نوع دوم، گاز طبيعي است كه از دو منبع عمده منابع گاز مستقل و گاز همراه (گاز حاصل از تفكيك نفت خام) تامين مي شود، و نوع سوم بيوگاز است كه با آن بيشتر آشنا مي شويم. درسال هاي اخير به دليل مشكلات ناشي از وابستگي گسترده به نفت، و محدوديت منابع تجاري انرژي، به استفاده از بيوگاز بيشتر توجه شده است. بيوگاز بر اثر واكنش هاي تجزيه اي بي هوازي ميكروارگانيسم هاي زنده، در محيطي که مواد آلي وجود دارد، توليد مي شود. از اين قبيل محيط ها مي توان به باتلاق ها و مرداب ها اشاره كرد، و گازي كه در اين محيط ها توليد مي شود، به گاز مرداب معروف است. دليل نام گذاري اين گاز به بيوگاز اين است، كه بر اثر تجزيه بي هوازي مواد آلي و بيولوژيك به وسيله ميكروارگانيسم هاي زنده توليد مي شود. بيوگاز مخلوطي از سه تركيب به نام هاي متان، دي اكسيد كربن و سولفيد هيدروژن است. تركيب عمده و قابل اشتعال بيوگاز، متان است كه سهم بيشتر اين گاز يعني 60 تا70 درصد آن را شامل مي شود. گاز متان، گازي است بي رنگ و بي بو كه اگر يك فوت مكعب آن بسوزد، 252 كيلوكالري انرژي حرارتي توليد مي كند، که در قياس با ساير مواد سوختي، رقم قابل توجهي است. دو تركيب ديگر به ويژه سولفيد هيدروژن كه سهم آن ناچيز است، جزء تركيب هاي سمي هستند. از مزيت هاي مهم متان به ديگر سوخت ها اين است كه هنگام سوختن، گاز سمي و خطرناك منواكسيد كربن توليد نمي كند؛ بنابراين از آن مي توان به عنوان سوخت ايمن و سالم در محيط خانه استفاده كرد. همان طور كه گفته شد، 60 تا70 درصد بيوگاز را گاز متان تشكيل مي دهد، اين درصد بالاي متان، بيوگاز را به عنوان منبع عالي و ممتاز انرژي هاي تجديد پذير براي جانشيني گاز طبيعي، و ديگر سوخت هاي فسيلي قرار داده است. امروزه از بيوگاز در گرم كردن ديگ هاي بخار كارخانه ها، موتور ژنراتورها براي توليد برق، گرم كردن خانه ها و پخت و پز استفاده مي شود. استفاده از فناوري توليد بيوگاز در ايران، تاکنون کاربرد عمومي نيافته است و در مرحله آزمايشگاهي است؛ درحالي که در کشورهاي اروپاي غربي، جنوب شرقي آسيا و به ويژه چين و هندوستان اين فناوري بسيار قابل توجه است، و اين كشورها با بهره گيري از اين فناوري نياز خود را به سوخت برطرف كرده اند. سوئد، يكي از بهترين مصرف كنندگان بيوگاز در صنعت حمل و نقل است، و برنامه ريزي شده است، تا سال ۲۰۵۰ ميلادي ۴۰ درصد از نياز اين كشور در بخش حمل و نقل از طريق بيوگاز تامين شود. براساس اين گزارش، هزينه توليد بيوگاز در سوئد از توليد بنزين با صرفه تر است، زيرا توليد يك مترمكعب بيوگاز كه شامل توليد، اصلاح و متراكم سازي است، ۵/۳ تا ۵/۴ كرون سوئد است كه اين مقدار، حدود ۷۰ درصد هزينه هاي جاري بنزين در سوئد است. بررسي ها نشان مي دهد درصورت استفاده از بيوگاز در صنعت حمل و نقل، ميزان آلاينده دي اكسيدكربن، كه سبب افزايش گاز گلخانه اي جهان مي شود، تا حدود ۶۵ تا ۸۵ درصد كاهش مي يابد. باكتري هاي ويژه اي واكنش هاي تجزيه اي، و بي هوازي مواد آلي را به منظور توليد بيوگاز انجام مي دهند. اين گروه باكتري ها قادر به شكستن و تجزيه مواد آلي پيچيده و ساده هستند، كه سرانجام به توليد بيوگاز منجرمي شود. اين باكتري ها از باكتري هاي مزوفيل و تا حدودي گرما دوست، هستند و در دماي 75 تا 100 درجه فارنهايت، مي توانند زندگي كنند. تحقيقات نشان مي دهد كه بهترين دما براي رشد اين گونه باكتري ها 95 درجه فارنهايت است، كه در اين دما، باكتري ها بيشترين فعاليت آنزيمي را براي تجزيه موادآلي و توليد بيوگاز دارند. با توجه به اين موضوع در فصل زمستان كه هوا سرد است، توليد بيوگاز در مرداب ها و باتلاق ها متوقف مي شود. از شرايط مطلوب ديگر براي توليد بيوگاز، قليايي بودن (PH=7-8) محيط واكنش است. تجزيه و تبديل فضولات و مواد گنديده آلي كه مي تواند محصول حيوانات اهلي و يا گياهان باشد، به وسيله باكتري ها در دو مرحله به بيوگاز و بيوماس تبديل مي شود. از بيوگاز استفاده هاي فراواني مي توان كرد، و از بيوماس هم به عنوان كود آلي مي توان بهره برد. در مرحله نخست اين واكنش بيولوژيك، باكتري هاي بي هوازي مواد آلي گنديده را، به اسيد هاي آلي تبديل مي كنند. در مرحله دوم، گروه ديگري از باكتري ها اسيد هاي آلي به وجود آمده را تجزيه مي كنند، كه در نتيجه آن بيوگاز كه بخش عمده آن متان است، توليد مي شود. براي توليد بيوگاز در مناطق روستايي، و مجتمع هاي كشاورزي و دامپروري و کشتارگاهی، مي توان اقدام به ساخت دستگاه بيوگاز كرد، كه ساخت آن بسيار آسان و از بخش هاي زير تشكيل شده است: تانك تخمير: تانك تخمير، بخش اصلي دستگاه بيوگاز است، كه معمولاً به شكل استوانه و از جنس آجر و يا بتون ساخته مي شود. اين تانك را مي توان يا به صورت كامل درون زمين و يا بخشي از آن را در روي زمين ساخت. مواد زايد آلي پس از ورود به تانك به مدت يك تا دو ماه در آن نگهداري مي شوند. در طول اين مدت، مواد زايد آلي درشرايط بي هوازي و براثر فعاليت باكتري ها تجزيه مي شوند. نتيجه اين تجزيه، توليد بيوگاز و مقداري بيوماس است، كه با تخليه مرتب بيوماس و اضافه كردن مواد زايد جديد در تمام روزهاي سال، مي تواند ادامه داشته باشد. محفظه گاز: اين محفظه به صورت سرپوشي شناور يا ثابت، از جنس فلزي يا بتوني در روي بخش فوقاني تانك تخمير، قرار مي گيرد. گازهاي توليدي در تانك تخمير در بخش زير اين سرپوش جمع مي شود، كه از طريق لوله كشي مي توان آن را به نقطه مصرف انتقال داد. نكته مهم در باره اين محفظه اين است، كه از افزايش فشار گاز در اين محفظه جلوگيري شود؛ بنابراين با نصب فشار سنج در اين محفظه مي توان فشار گاز را كنترل كرد. لوله هاي ورودي و خروجي: هدف از لوله هاي ورودي و خروجي در دستگاه بيوگاز، ورود مواد خام و تخليه بيوماس از تانك تخمير است. جنس لوله ها را مي توان از نوع پلاستيكي يا بتوني انتخاب كرد. در مناطق روستايي هر خانوار مي تواند، به طور انفرادي يك دستگاه بيوگاز داشته باشد، و يا چند خانوار ساكن در كنار هم مي توانند به طور اشتراكي يك دستگاه بيوگاز بسازند. براساس محاسبات انجام شده، كود حاصل از سه راس گاو و يا چند راس گوسفند، پاسخ گوي توليد گاز مصرفي هر خانوار در طول سال است. كه اين ميزان توليد گاز، حدود 500 ليتر به ازاي هر كيلوگرم فضولات تجزيه شده است. بهره برداري و نگهداري از دستگاه بيوگاز به مهارت خاصي نياز ندارد، و هركس به راحتي مي تواند از آن استفاده كند. با توجه به موارد يادشده، لزوم برنامه ريزي، براي گسترش منابع انرژي غيرنفتي و استفاده از انرژي هاي نو در كشورمان، به خوبي احساس مي شود. با انجام مطالعات و تحقيقات و مشاركت در ساخت دستگاه هاي بيوگاز در مناطق روستايي، مي توان در مصرف سوخت هاي نفتي به شدت صرفه جويي كرد. در يك نتيجه گيري كلي استفاده از بيوگاز در زندگي روزمره مي تواند، فايده هاي زير را به دنبال داشته باشد: بيوگاز به عنوان يك منبع انرژي محلي و تجديد شونده؛ بهبود وضعيت ايمني صنعتي و خانگي، همچنين سودآور بودن آن؛ بهبود وضعيت كيفيت هوا و كاهش بوهاي نامطبوع؛ كاهش انتشارگازهاي گلخانه اي دشمن لايه ازون؛ رشد اقتصادي و تضمين منبع انرژي؛ جمع آوري مواد زايد و حيواني در يك نقطه و جلوگيري از پراكندگي آنها در محيط اطراف؛ استفاده از بيوماس توليدي به عنوان كود سالم و مطمئن در كشاورزي؛

آلیاژ:

آلیاژ مخلوطی از دو یا جند فلز به صورت محلول جامد است که با گداختن آنها به نسبت های گوناگون به دست می آیدو یا مخلوطی از یک فلز با یک یا چند نا فلز به حالت گاز ، مایعوجامد است.

آلیاژ دو یا چند فلزبا یکدیگر مانند: ورشو که آلیاژی از فلز مس و فلز روی است .

آلیاز فلز با نا فلز مانند : چدن که آلیاژی از آهن وکربن است .

آلیازهای مهم

آلنیکو : آلیاژی که از نیکل ، آلومینیوم وکبالت تشکیل شده است .

فولاد : آلیاژی که از کربن و آهن تشکیل شده و درصد کربن آن از چدن کمتر است . مقدار کربن فولادمعمولا بین نیم درصد تا دو در صد است .تولید کنندگان فولاد اغلب عناصر دیگری به فولاد اضافه  می کنندتا فولاد هایی با خواص ویژه تولید شود . با اضافه کردن مقداری کروم و نیکل به آهن و کربن فولادضد زنگ به دست می آید .با اضافه کردن تنگستن فولادی به وجود می آیدکه حتی در دما های بالا سختی خود را حفظ می کند . از این نوع فولاد برای ساختن ابزار برش در فلزکاری استفاده می شود . فولاد های منگنز بسیار سخت هستندوبرای ساختن چنگال های ماشین سنگ شکن و قسمت هایی از گاو صندوق های بانک کار برد دارد . وانادیم با فولاد آلیاژی است که برای ساختن میل لنگ موتور ها به کار می رود .

چدن : آلیاژی که از کربن و آهن تشکیل شده و درصد کربن آن از فولاد بیش تر است واز فولاد سست تر است .

آهن نرم : آلیاژی که از کربن و آهن تشکیل شده و درصد کربن آن ازفولاد کمتر است و خاصیت مغناطیسی را به طور دائم در خود نگه نمی دارد و به محض قطع میدان مغناطیسی خاصیت مغناطیسی را از دست می دهد .

برنج : آلیاژی که از مس و روی معمولا 67 درصد مس و33 درصد روی و گاهی مقداری آلومینیوم ، سرب و فلز های دیگر به آن می افزایند تا دارای خواص مطلوبی شود .

بابیت : آلیاژی است سفید نقره فام که از فلزات قلع و سرب یا مس و آنتیموان و.... این آلیاژ بسیار سخت است و در مقابل سایش مقاومت می کند .

برنز آلومینیم : آلیاژی از مس 96تا 88 درصدو آلومینیم 3/2 تا 5/10 درصدو مقداری قلع است .

کرومل : آلیاژی که از نیکل و کروم تشکیل شده است و 90 درصد نیکل و  10 در صد کروم دارد بیش تر در بخش گرماده وسایل برقی به کار می رود .

نیکروم : آلیاژی از نیکل ، کروم و آهن می باشد و مانند کرومل در بخش گرماده وسایل برقی کاربرد دارد .

آلیاژهای نا آشنا : اجزای بال هواپیما از آلیاژ آلومینیم ، لیتیم ساخته می شودکه از آلومینیم محکم تر اما چگالی آن کمتر است .قرن هاست که برای ساختن آلیاژ ها از روشی استاندارد استفاده می شود، به این صورت که فلزات مذاب را با هم مخلوط میکنند . اما در صنعت آلومینیم سازی با پی بردن به اهمیت کاربرد آلیاژهای Al-Li در صنعت هواپیما سازی ،کوره ها و تکنیک هایی را طراحی کرده اند تا بتوان این آلیاژها را به طور مطمئن و با صرفه از نظر اقتصادی تولید کرد .تکنیک های جدید شامل تغییر در نحوه سرد کردن آلیاژ است در روش های استاندارد، آلیاژها را به کندی سرد می کنند واتمها ساختار های بلوری منظمی را در درون آلیاژ به وجود می آورند . اگر عمل سرد کردن را با سرعتی معادل سقوط100000 درجه سانتی گراد در یک چشم به هم زدن تسریع کنیم اتم ها در جا منجمد می شوند و ماده ای شیشه مانند تولید می شود و آلیاژی غیر عادی است. یکی از این آلیاژها، آلیاژآهن، بور و سیلیسیم است که خواصمغناطیسی آهن و سختی شیشه را دارد و خورده نمی شود و در ترانسفورماتورهای الکتریکی به کار می رود ومی تواند از اتلاف انرژی الکتریکی بکاهد.

در تکنیک دیگر فلزات را از طریق شیمیایی با هم ترکیب می کنند و از آنها موادی به نام ترکیبات بین فلزی می سازند . یکی از ترکیبات بین فلزی ترکیب آلومینیم ، تیتانیم است که استحکام خود را در دماهای فوق العاده بالا حفظ می کندوسبک وزن است .

 آلیازهای مختلفی  جهت ساخت ترمیمهای دندانپزشکی در بازار وجود داردآلیاژ نیکل – کروم (مینالوکس و سوپر کست) مقاوم تر است .

گروه آموزش شيمي: ويدا خجسته – كتايون حسين زاده

منبع:              www. Oloomedu.blogfa

-------------------------------------------------------------------------------------------------

آلرژی ، میهمان بهار

• آلرژی

         آلرژی واکنش شدید سیستم ایمنی بدن نسبت به یک جسم خارجی است که در شرایط عادی به هیچ وجه مضروزیان آورنیست در واقع سیستم دفاعی انسان به طور طبیعی از بدن در برابر ویروس ها و میکروب ها محا فظت می کند.همین موادی که بعضی ها را به حساسیت دچار می کنند ،ممکن است در شرایط مساوی ،در بدن افراد دیگرهیچ گونه واکنشی را به دنبال نداشته باشند.

• دردسر های یک آلرژن

            آلرژن ماده ای است که موجب بروز واکنش های آلرژیک یا حساسیت زا در انسان می شود .سیستم ایمنی بدن برخی افراد این مواد را به عنوان یک جسم خارجی وخطرناک شناسایی می کند و سریعا نسبت به آن واکنش نشان می دهد.از جمله متداول ترین آلرژن ها یا موادی که موجب بروز حساسیت می شوند می توان به برخی مواد شیمیایی مانند شوینده ها ،گیاهان و گرده گلها ،برخی داروها مانند آنتی بیوتیک ها ،برخی مواد غذایی مانند شیر،شکلات،توت فرنگی،گندم و غلات، برخی دانه ها مانند کنجد،باکتریها و ویروس ها،مو پشم حیوانات،گرد و غبار، عطریات، دودسیگار یا عوامل فیزیکی مانند سرما،گرما،نور و اشعه رادیو اکتیو اشاره کرد.

برخی بیماری ها مانند آسم و اگزمای پوستی  ممکن است در اثر حاد شدن یک آلرژی ساده به وجود بیایند.

افرادی که مستعد بروزحساسیت هستند ،هنگامی که برای نخستین بار در معرض آلرژن قرار می گیرند سیستم دفاعی بدن آنها جسم خارجی را شناسایی می کند و نسبت به آن حساس می شود و واکنش شدید نشان می دهد .در اثر واکنش مذکور،سلول های خاصی ،ماده ای به نام هیستامین و چند ماده شیمیایی دیگر را آزاد می کنند که موجب بروز خارش وسوزش ،التهابات پوستی ،آبریزش بینی ،اشک ،جوش،کهیرو...می شود .این علایم به نوع آلرژن بستگی دارد و در افراد مختلف متفاوت است.در صورتی که آلرژن یک ماده ی غذایی یا دارو باشد ،از طریق بلعیدن موجب بروز استفراغ ،حالت تهوع،دل درد،انقباض وگرفتگی عضلات شکمی،اسهال و یبوست می شود.برخی بیماری ها ممکن است در ابتدا یک حساسیت ساده بوده باشند که به مرور زمان تبدیل به یک مشکل حاد تنفسی و پوستی شده اند .گاهی اوقات نیش حشرات ،استفاده از بدلی جات و زیورآلات ولوازم آرایشی موجب بروز واکنش های آلرژیک پوستی می شوند.

برای تشخیص نوع آلرژی،آزمایش پوستی و آزمایش خون انجام می شود.خوشبختانه آلرژی با تشخیص بموقع و حذف آلرژن،به راحتی قابل درمان است.با این وجودبرخی واکنش های آلرژیک بسیارجدی و خطرناک است وحتی می تواند زندگی فرد را به خطر بیندازد.به عنوان مثال گاهی عکس العمل های بسیار شدید سیستم دفاعی بدن نسبت به ماده حساسیت زا ،موجب بروز یک شوک آلرژیک می شود که می تواند درمدت 15دقیقه فرد را از بین ببرد .تلاش برای استریلیزه نگهداشتن محیط زندگی کودکان به منظور جلوگیری ازابتلا به آلرژی ،کاری بی نتیجه است، زیرا بدن کودکی که مستعد ابتلا به آلرژی است حتی با کوچک ترین ذره گردوغبار موجود در هوا یا یک ماده غذایی خاص ،واکنش های آلرژیک نشان می دهد.

محققان عقیده دارند کودکانی که ازشیرمادرتغذیه می کنند بسیار کمتربه آلرژی مبتلا می شوندوسیستم ایمنی بدن آنان نسبت به عوامل حساسیت زا مقاوم تراست.چنانچه مادران شیرده ،در دوران شیردهی ازخوردن برخی مواد غذایی وادویه جات وداروها اجتناب کنند،احتمال بروز واکنش های آلرژیک در کودکان آنها نیزکمتر خواهد بود.در صورتی که بروز برخی بیماری های آلرژیک مانند آسم وتنگی نفس واگزما در میان اعضای خانواده شایع باشد،حتما موضوع را با پزشک معالج کودک درمیان بگذارید تا حتی الامکان از بروز آن پیشگیری کنید.

نکته جالب این که تجربه نشان داده کودکانی که در محیط های استریل و با محدودیتهای بهداشتی خیلی شدید رشد می کنند،بسیار بیشتر از کودکانی که از ابتدا با گرد و خاک وحیوانات مختلف سرو کار دارند به آلرژی مبتلا می شوند.بنابراین تلاش برای استریلیزه نگه داشتن محیط زندگی کودکان به منظورجلوگیری ازابتلا به آلرژی،کاری بی نتیجه است ; زیرا بدن کودکی که مستعد ابتلا به آلرژی است حتی با کوچکترین ذره گرد و غبارموجود در هوا یا یک ماده غذایی خاص واکنش های آلرزیک نشان میدهند  

·        شایع ترین نشانهای آلرژی و توصیه هایی به منظور رفع آنها

              به منظور کاهش ترشحات مخاط بینی .آ ب فراوان بنوشید و از دستگاه بخور یا کتری در حال جوش در منزل استفاده کنید آبریزش بینی ممکن است در اثر سرماخوردگی یا آنفولانزا بروز کند در غیراین صورت آبریزش بینی بهتر است مرتب بینی خود را تخلیه کنید و با آب بشویید و با مشورت پزشک از آنتی خیستامین استفاده کنید.این دارو با هیستامین آزاد شده از سلولهادر اثر واکنش بدن به آلرژن مقابله می کند .اگر آبریزش بیش از 3 هفته ادامه پیدا کند یا تنها از یکی از سوراخ های بینی آبریزش داشتید یا همراه ترشحات بینی و خون مشاهده کردید حتما به پزشک مراجعه کنید و به یاد داشته باشید اگر ترشحات بینی  تغییر رنگ دادو به رنگ سفید و خاکستری تبدیل شد ممکن است  ناشی از عفونت باکتریایسینوزیتی باشد.گاهی اوقات و به دلیل مختلف ترشحات مخاط بینی پیش از حد می شوند . برای حل این مشکل در این شرایط آب فراوان بنوشید و از دستگاه بخور یا کتری در حال جوش در منزل استفاده کنید زیرا هوای خشک موجب ضخامت و خشکی ترشحات بینی وگلومی شود و کار را مشکل تر می کند.از کشیدن سیگار و قرار گرفتن در معرض  دود سیگارخودداری کنید . بالاخره برای درمان حساسیت بسته به نوع آلرژن و ماده حساسیت زا روشهای مختلفی وجود دارد که در صورت اقدام به موقع ومراجعه به پزشک  به راحتی قابل درمان است .برخی از این حساسیتها که ساده تر هستند با مصرف داروهای آنتی هیستامین به صورت دوره ای درمانهای جدی تر و تزریق واکسن هایی دارد که ازسوی پزشک معالج توصیه می شود.             

چند راه آسان و موثر برای جلو گیری از آلرژی

1-      بسته نگه داشتن پنجره ها صبح و اول غروب که میزان گرده ها در هوا در حداکثر میزان خود است.

2-     استفاده از دستگاههای تهویه مطبوع و سایر وسایل تصویه هوا

3-     بالا بردن شیشه اتومبیل ضمن مسافرت در جاده

4-     به چشم زدن عینک آفتابی برای جلو گیری از ورود گرده ها به چشم

5-      استفاده از ماسک برای استنشا ق  نکردن مواد حسا سیت زا

6-     محدود کردن فعالیت های خارج از خانه در صورت امکان و دوش گرفتن پس از بر گشتن  از بیرون برای زدودن گرده هایی که به بدن چسبیده اند.

                                                                                        معصومه فرجی-سرگروه آموزشی کودکیاری

-------------------------------------------------------------------------

اختلافات خلقی در کودکان و نوجوانان

               افسردگی ، یکی از اختلالات جدی دوران کودکی است که اگر به موقع مورد درمان و مداوا قرار نگیرد، می تواند به صورت اختلالات خلقی در کودک تثبیت شود . زمانی تصور می شد که اختلال افسردگی خاص دوران بزرگسالی است و کودکانی که بیش تر وقت خود را به بازی ، تفریح و سرگرمی می گذرانند ، دلیلی برای افسردگی ندارند . در حالی که امروزه به تحقیق ثابت شده است که کودکان نیز با اندک ناملایمات و بدرفتاری های والدین و اطرافیانشان در خود فرو می روند و آثاری از افسردگی های بالینی و مشکلات رفتاری ناشی از آن بروز می دهند .افسردگی در کودکان ممکن است به شکل انواع شکایات رفتاری مثل : پرخاشگری ، شب اداری ، ناخن جویدن، آشفتگی های خواب ، بیش فعالی ، کمبود توجه ، بی تفاوتی ، کاهش انرژی ، بزهکاری، افت تحصیلی ، ناتوانی های یادگیری ، انزوا طلبی ، کج خلقی و مدرسه گریزی ظاهر شود .

علائم و معیارهای تشخیص افسردگی در کودکان و نوجوانان

اغلب کودکان ممکن است گاهی احساس ناراحتی و غمگینی کنند و چند روزی در خود فرو روند ، اما به طور معمول این گونه شرایط گذرا و مقطعی است . برخی از کودکان نیز ممکن است به دلایل خاص (مثل تغییر منزل یا مدرسه ، دور شدن از دوستان صمیمی ، از دست دادن حیوانات خانگی و ...) علائم افسردگی از خود نشان بدهند . اما آن چه این گونه احساسات را در کودکان به وجود می آورد، با اختلال افسردگی طولانی مدت تفاوت دارد . کودک به مبتلا به افسردگی بالینی در موقعیتی حاد قرار می گیرد ، تا حدی که نوسان خلقی او ، آسیبی شدید به عملکردهای فردی اش می زند و او را از زندگی طبیعی باز می دارد . به طور کلی کودکان افسرده به چهار نوع مشکل زیر گرفتار می شوند :

الف ) رفتاری : آن ها منفعل ، فاقد قدرت تصمیم گیری و درمانده اند .

ب ) هیجانی : حزن و غم زیاد در خود حس می کنند .

پ ) جسمانی: میل آن ها به خواب و غذا دچار اختلال می شود .

ت ) شناختی : زندگی را بی معنا و خود را بی ارزش می شمارند . (سلیگمن ، ترجمه داور پناه ، 1383)

بر اساس چهارمین راهنمای تشخیصی و آماری بیماری های روانی کودکان (DSM4) ، معیارهای تشخیص افسردگی در کودکان عبارت اند از :

ü      کاهش یا افزایش بی دلیل وزن کودک (بدون رعایت رژیم غذایی خاص).

ü      اختلالات خواب (کم خوابی ، بی خوابی ، پریشان خوابی).

ü      فقدان انگیزه برای فعالیت ، بازی و کار .

ü      احساس خستگی و کمبود انرژی .

ü      احساس ناتوانی ، گناه و خود کم بینی شدید .

ü      کاهش قدرت تفکر و عدم تمرکز حواس .

ü      بروز افکار منفی (تهدید ، سوء قصد و اقدام به خودکشی).

برای تشخیص افسردگی بالینی در کودک باید گزارشی روزانه از فعالیت های کودک تهیه شود تا در صورت وجود غم و اندوه پایدار (حداقل 4 مورد از 7 مورد بالا و به مدت 2 هفته) درصدد درمان و مداوا برآمد .

کودکان مبتلا به افسردگی ، به شدت احساس نا امیدی ، غمگینی و بی ارزشی می کنند . این گروه به ندرت می خندند و مدام چهره ای اشک آلود و گرفته دارند . برای شرکت نکردن در کارهای گروهی و کلاسی مرتباً خستگی را بهانه می کنند . کودکان افسرده بر این باورند که دست به هر کاری
می زنند، شکست می خورند و به همین دلیل انگیزه ای برای تلاش و موفقیت در خود حس نمی کنند. قدرت تمرکز و فکر در کودک افسرده کاهش می یابد و قدرت تصمیم گیری و تفکر منطقی را از دست می دهد. تشخیص زود هنگام افسردگی در کودک می تواند از حوادث و بحران های شدید
سال های نوجوانی و جوانی بکاهد . والدین ، مربیان و اطرافیان کودکان برای تهیۀ یک تصویر کلی از زندگی و عملکرد روزانۀ آنان در دورۀ زمانی خاص ، باید دانسته ها و اطلاعاتشان را در اختیار یکدیگر قرار دهند .

در اغلب موارد علائم افسردگی در کودکان خردسال (زیر 6 سال) با اختلالات مربوط به خوردن و خوابیدن همراه است ، در حالی که در کودکان مدرسه ای (15 ـ 7 سال) با پرخاشگری ، احساس ناامیدی و کناره گیری از جمع دوستان بروز می کند . هم چنین کودکان خردسال ممکن است تا
اندازه ای بیش فعال ، پرخاشگر یا کج خلق شوند ؛ زیرا هنوز توانایی کلامی لازم را برای بیان احساساتشان ندارند . در دوران بلوغ و نوجوانی نیز میزان شیوع افسردگی به شدت افزایش می یابد . (کامپاس و گرانت ، 1993) برخی پژوهش ها نشان می دهند که تقریباً یک سوم نوجوانان دچار حالات افسردگی می شوند و یک سوم تا یک دوم این عده بر اساس معیارهای تشخیص روان شناختی ، در دوران جوانی نیز این اختلال را به صورت عمده و جدی به همراه دارند . (پترسن ، 1993)

در مورد تفاوت ابتلا به افسردگی در بین دخترها و پسرها ، تحقیقات نشان می دهند که دخترها بیش تر در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند ؛ زیرا تنش ها و فشارهای بیش تری را برای ورود به اجتماع باید تحمل کنند . علاوه بر آن ، دخترها در هنگام رویارویی با استرس ها  و فشارهای محیطی ، احساساتشان خود را بیرون می ریزند و دست به رفتارهای پرخاشجویانه می زنند . (کرامر ، 1979). هم چنین علایم افسردگی با رفتارهای نابهنجار ، تجاوزگرانه ، سیگار کشیدن، مصرف الکل و مواد مخدر همراه است.کودکان مبتلا به افسردگی ، به شدت احساس نا امیدی ، غمگینی وبی ارزشی
می کنند. این گروه به ندرت می خندند و مدام چهره ای اشک آلود
و گرفته دارند . برای شرکت نکردن در کارهای گروهی  و کلاسی مرتباً خستگی را بهانه می کنند .

میزان شیوع افسردگی در بین کودکان :

           در طی سالهای گذشته افسردگی های دوران کودکی توجه بسیاری از روان شناسان و متخصصان کودک را بر انگیخته است . بر آورد می شود حدود 4/0 تا 5/2 درصد کودکان از نظر  بالینی دچار افسردگی می شوند (مک کالی و همکاران ، 1993) ، و میانگین دورۀ اختلال افسردگی  در بین کودکان و نوجوانان حدود 9 ـ 7 ماه می باشد . (بیرماهر و همکاران ، 1996) این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که اگر کودک بعد از این مدت بهبودی نیابد ، یادگیری و رشد وی دچار اختلال خواهد شد .شیوع افسردگی در بین کودکان مقطع دبستانی 1 درصد گزارش شده است . (کاشانی و کارلسون ، 1987) این میزان در دورۀ نوجوانی به 8 ـ 4 درصد می رسد . (کوپر و گودیر ، 1993) نسبت به ابتلای پسرها و دهترها در دوران کودکی مساوی است ،  ولی در دورۀ نوجوانی شمار دخترهای افسرده دو برابر پسرهای افسرده می شود (ویتاکر ، 1990) و با افزایش سن ، شیوع افسردگی در دخترها بیش تر هم می شود . شایع ترین سنین برای افسردگی ، 15 ـ 14 ، یعنی سال های افزایش فشار روانی و استرس بر نوجوانان است . (گلدستون ، 1997)در مورد تفاوت ابتلا به افسردگی دربین دخترها و پسرها ، تحقیقات نشان می دهند که دخترها بیش تر در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند؛ زیرا تنش ها و فشارهای بیش تری را برای ورود به اجتماع باید تحمل کنند . علاوه بر آن ، دخترها در هنگام رویارویی با استرس ها و فشارهای محیطی ، احساساتشان را درونی می سازند ، در حالی که پسرها احساسات خود را بیرون می ریزند و دست به رفتارهای پرخاشجویانه می زنند .

عوامل مؤثر بر بروز افسردگی در کودکان:

بسیاری از والدین و مربیان زمانی که صحبت از افسردگی های دوران کودکی به میان می آید، تصویری از نوجوانی غمگین ، گریان و گوشه نشین را در ذهن خود مجسم می کنند . در حالی که افسردگی مشکل تنها نوجوانان و جوانان نیست ، بلکه در کودکان خردسال هم می توان علائمی از غم و اندوه مشاهده کرد . آنان باید بدانند چنان چه این گونه مشکلات و اختلالات رفتاری در همان دوران کودکی بهبود نیابند ، می توانند به راحتی در سال های بعدی رشد کودک ، را با اختلالی جدی و سخت رو به رو کنند .همۀ کودکان روزهای خوب و بدی را پشت سر می گذارند؛ آن ها ، هم غم و هم شادی را به نوعی تجربه می کنند.برای نمونه ، روزی تیم ورزشی مورد علاقه شان می بازد ، قهرمان ایده آل آن ها شکست می خورد، یا حتی حیوان دست آموزی که مدت های طولانی از آن نگه داری کرده اند ، می میرد . طبیعی است تمام این موضوعات موجب ناراحتی و افسوس آنان می شود ، اما نکتۀ مهم آن است که افسردگی
می تواند در همین روزهایی که پدر و مادر هیچ فکرش را هم نمی کردند ، به طور آرام و پنهان در وجود فرزندشان رشد کند . زمانی که کودک بیش از 3 ـ 2 هفته در خود فرو می رود و هیچ نشانه ای از حرکت و جنبش از خود نشان نمی دهد ، به افسردگی بالینی دچار شده است . افسردگی ، اختلالی جدی و مهم است که آثار خود را بر تمام جنبه های زندگی کودک بر جای می گذارد. به درستی مشخص نیست که چه عواملی موجب بروز افسردگی در کودکان می شود ، اما این طور به نظر
می رسد که هم عوامل زیستی (ژنتیک) و هم عوامل محیطی (تجارب ناخوشایند) ، قدرت مقابله با ناملایمات زندگی را در کودک و نوجوانان به یک نسبت نیست . کودکانی که بیش تر تحت فشارها و تجارب ناخوشایند در زندگی اند و البته ، سابقۀ افسردگی در خانواده شان وجود دارد ، در برابر ابتلا به این بیماری مستعدتر می باشند . افسردگی در بین کودکان ، اغلب به دلیل تنش و فشار روانی شدید ، در کودکان آسیب پذیر و حساس به وجود می آید . در این جا به بررسی عوامل مؤثر بر بروز افسردگی در کودکان می پردازیم :

1 ـ عوامل ژنتیکی (ارثی) : تحقیقات نشان می دهند که اگر افسردگی پیش از دوران بلوغ شروع شود، ممکن است ناشی از مشکلات ژنتیکی باشد . (استروبر ، 1992) به رغم این که تاکنون تأثیر عوامل ژنتیکی در افسردگی های دوران کودکی به درستی شناخته نشده است ، اما برخی از تحقیقات نشان
می دهند که اگر  یکی از والدین یا یکی از اعضای نزدیک خانواده افسردگی داشته باشد ، تأثیر زیادی بر رفتارهای ناشی از افسردگی کودک خواهد گذاشت .

2 ـ عوامل محیطی : عوامل محیطی (خانواده ، مدرسه و اجتماع) در بروز افسردگان کودکان بسیار مؤثرند. عواملی مثل : بی اعتنایی به کودک ، کمبود روابط عاطفی مناسب ، تعامل های منفی والدین با کودک ، آشفتگی ها و نابسامانی های خانوادگی ، سردی حاکم بر روابط خانوادگی همگی می توانند موجب بروز افسردگی در کودکان شوند .

3 ـ عوامل استرس آور تنش زا : بسیاری از افسردگی ها در دوران کودکی ناشی از شرایط پر تنش ، محرومیت ها ، ناکامی ها ، شکست های پی در پی ، اختلافات و تعارضات خانوادگی ، فوت اقوام و فجایع اند. در این گونه موارد برخی از کودکان که آسیب پذیرند ، حساس تر و عاطفی ترند ، به راحتی سایر کودکان به حالت عادی بر نمی گردند و این ناراحتی را در خود درونی می سازند . کودکانی که علل رویدادهای ناگوار را همیشگی می دانند ، بیش تر در معرض خطر ابتلا به افسردگی هستند. بر عکس کودکانی که در مقابل شکست ها و پسرفت های زندگی با انعطاف و نرمی بیش تری رو به رو می شوند و علل آن ها را موقتی می دانند ، نسبت به افسردگی مقاوم ترند . برای مثال : ممکن است کودکی با کوچک ترین ناملایمت و نامهربانی از سوی دوست همسالش، در خود فرو رود و تا مدت ها غمگین و افسرده باقی بماند ، در حالی که کودکی دیگر تنها با یک شانه بالا انداختن پاسخ رفتار ناملایم دوستش را بدهد .

روش های درمانی افسردگی کودکان

هر چند که تشخیص افسردگی در کودکان قدری مشکل است (زیرا به شیوه های گوناگون جلوه پیدا می کند) ، اما باید دانست اگر کودک افسرده به موقع تحت درمان قرار نگیرد ، علائم در او پایدار
می شود . پس بهتر است نسبت به شناخت و درمان زود هنگام افسرده پی گیری لازم به عمل آید.

در مواردی ، افسردگی ناشی از پیامد اختلال اصلی دیگری است که کودک را تحت فشار قرار داده و او را مبتلا به افسردگی کرده است ، مثل : ترس از مدرسه ، شب اداری و خجالتی بودن . در این گونه موارد ، ابتدا باید مشکل اصلی کودک درمان شود ، در این گونه موارد ، ابتدا باید مشکل اصلی کودک درمان شود ، زیرا در بیش تر مواقع با برطرف شدن مسئله کودک ، افسردگی او هم درمان
می شود . اما چنان چه پس از درمان مشکل کودک ، با زهم علائم افسردگی در او مشاهده شود ، باید حتماً درصدد درمان افسردگی او بر آمد .شیوه های گوناگونی برای درمان افسردگی گودکان ابداع شده است ، از جمله : درمان های شناختی ـ رفتاری ، آموزش مهارت های اجتماعی ، دارو درمانی ، روان درمانی های فردی و خانواده درمانی.

1 ـ درمان شناختی ـ رفتاری : بر اساس این شیوۀ درمانی ، کودک افسرده همواره ذهن خود را به تفکرات منفی مشغول می دارد . اغلب شکست ها و محرومیت هایش را ناشی از ناتوانی ، ضعف و ناکارآمد فردی می داند و اگر هم در کاری موفق شود، آن را به عوامل محیطی و شانس که خارج از کنترل خودش است ، نسبت می دهد . از این رو برای درمان این کودکان توصیه می شود از روش های تقویت عزت نفس ، تقویت خویشتن داری و افزایش اعتماد به نفس استفاده شود . اساس این روش ها بر تغییر تفکرات منفی کودک دربارۀ استعدادها و توانایی هایش استوار است . کودکان افسرده در مقایسه با سایر همسن و سالان خود ، حس عزت نفس ، ارزشمندی و خودپندازۀ ضعیفی دارند و در مورد کلیۀ فعالیت هایشان احساس نا امیدی ، ضعف و ناتوانی می کنند . هر گاه عزت نفس کودک به خوبی در وجودش استقرار یافته باشد ، موجب موفقیت های بعدی او خواهد شد و از آن پس کارها با سهولت بیش تری انجام خواهد گرفت .

در دیدگاه شناختی ، برای درمان افسردگی در کودکان توصیه می کنند که آنان را یا استعدادها و توانایی های مختلف خود آشنا ساخت و سعی کرد با بالا بردن روحیۀ مثبت ، تقویت حس اعتماد و نفس و مثبت نگری ، تصور آن ها را نسبت به توانایی هایشان تقویت نمود . برای مثال ، مادر می تواند با دادن مسئولیت های سادۀ خانگی و انجام وظایف گوناگون ، حس خودکم بینی و ناتوانی را در کودک از بین ببرد. شیوۀ تفکر و احساس کودکان افسرده با تغییر کاری که انجام می دهند ، عوض
می شود . شرکت در فعالیت های گوناگون می تواند حس ارزشمندی و هدف داشتن را در کودک تقویت کند و انگیزۀ پیشرفت را در او بالا ببرد . نحوۀ تفکر منفی کودک افسرده موجب کاهش و ضعف یادگیری وی می شود و بر چگونگی احساس او نسبت به خودش اثر می گذارد . این کودکان باید برای انجام مسئولیت هایی که به عهده می گیرند ـ حتی کارهای ساده و پیش پا افتاده ـ تحسین و تشویق شوند .

این گونه مسئولیت ها و فعالیت ها باید به گونه ای باشند که کودک از انجام آن ها احساس ضعف و ناتوانی نکند ، زیرا شکست کودک افسرده موجب ناراحتی بیش تر او می شود . این کودکان تنها در صورتی که توانستند مرحلۀ اولیۀ کار را تکمیل کنند ، باید به مرحلۀ بعدی (مشکل تر) بپردازند.

2 ـ آموزش مهارت های اجتماعی : اغلب کودکان افسرده در برقراری روابط اجتماعی با دیگران (اعم از والدین ، اعضای خانواده و دوستان و همسن و سالانشان) دچار ناتوانی اند . همین امر موجب عدم محبوبیت آن ها در بین کودکان و افراد درمانگران صورت گرفته  است ، کودکان افسرده باید مهارت اجتماعی لازم را برای دوست یابی و گسترش تعاملات فردی بیاموزند تا بتوانند در شرایط مختلف ، نیازها و خواست ها خود را برطرف سازند . استفاده از روش های ایفای نقش ، تمرین بازخوردهای رفتاری ، روش های تقویت مثبت رفتاری و سرمشق دهی ، از جمله روش هایی که رویکرد های رفتاری ـ اجتماعی برای درمان افسردگی کودکان توصیه می کنند.

در مواردی ، افسردگی ناشی از پیامد اختلال اصلی دیگری است که کودک را تحت فشار قرار داده و او را مبتلا به افسردگی کرده است ، مثل : ترس از مدرسه ، شب اداری و خجالتی بوده . در این گونه موارد ، ابتدا باید مشکل اصلی کودک درمان شود ، زیرا در بیش تر مواقع با برطرف شدن مسئله کودک ، افسردگی او هم درمان می شود

3 ـ دارو درمانی : استفاده از دارو برای درمان افسردگی های دوران کودکی باید با نهایت دقت و بررسی انجام شود ؛ زیرا مسمومیت های دارویی می تواند موجب عوارض قلبی ـ عروقی ، تشنج و اغما در کودک شود . اغلب داروهایی که برای درمان افسردگی بزرگسالان تجویز می شوند ، تأثیری بر بهبودی افسردگی های کودکان ندارند .

4 ـ روان درمانی های فردی : روان شناسان با استفاده از روش های روان درمانی سعی می کنند کودک افسرده را تشویق به برون ریزی احساسات و هیجانات منفی اش کنند تا از این طریق به کودک یاد بدهند که چگونه می تواند این گونه فشارها و تنش های محیطی را تحمل کند و چگونه با آن ها کنار بیابد. برخی از روش های موثر روان درمان های فردی عبارت اند از : بازی درمانی ، نقش بازی کردن، اجرای نمایش نامه .

5 ـ خانواده درمانی : هدف خانواده درمانی ارائه شیوه های صحیح تربیت فرزند ، پذیرش کودک در خانواده ، افزایش تعاملات مثبت بین والدین و فرزندان و حمایت های روانی از کودک است . درمانگر ضمن آموزش والدین از آن ها می خواهد بر کیفیت روابط خود با کودک افسرده شان بیفزایند و با کم ترین فشاری او را از خود طرد نکنند. کودک افسرده نیاز به احساس امنیت و داشتن روابط نزدیک صمیمانه با پدر و مادر یا یک فرد بزرگسال آگاه دارد . بیش تر کودکانی که افسرده می شوند به کوچک ترین حمایت و توجه اطرافیان خود پاسخ مثبت می دهند . آغاز روز با انجام فعالیتی که خیلی دشوار نباشد ، می تواند برای کودک نیروبخش و موثر باشد .

کمک ها و مداخلات والدین

                 درمان افسردگی کودکان نیازمند مشارکت والدین و اعضای نزدیک خانواده است . پدر و مادر باید اطلاعات زیادی در مورد شیوه های رویارویی و درمان افسردگی کودکان داشته باشند . در این زمینه توجه به چند نکتۀ زیر حائز اهمیت است (گورمن ، 2000):

ü    مهارت های اجتماعی ساده را به فرزندتان بیاموزید . مهارت اجتماعی ؛ توانایی و استعدادی است که موجب گسترش روابط بین افراد می شود ، مانند : مهارت دوست یابی ، مهارت در ارتباط گیری با گروه ، مهارت گوش دادن ، مهارت همدردی ، مهارت در تشخیص احساسات خود ، مهارت در کنترل رفتار خویش ، مهارت در ارتباط غیر کلامی و غیره . اجتماعی کردن صحیح کودکان باید یکی از اهداف مهم والدین و مربیان تربیتی باشد . آن ها می توانند نحوۀ استفاده از کلمات و واژگان مناسب را برای بیان احساسات و افکارشان به کودکان بیاموزند و به آن ها یاد بدهند که چگونه احساسات خود را بشناسند .

ü    بچه ها را تشویق کنید تا دربارۀ خودشان و هیجانات و احساسات درونی شان صحبت کنند. هر کودک (یا نوجوانی) در محیط خانوادگی اش نیاز دارد تا مسائل و مشکلات روزمرۀ خود را با یک نفر مثل :پدر و مادر ، دوست خانوادگی ، معلم یا هر فردی که کودک با او احساس راحتی کند و بتواند از راهنمایی ها و هدایت های او بهره گیرد ، در میان گذارد . حرف زدن و ایجاد ارتباط ، یکی از روش های پالایش روانی و تخلیۀ هیجانی است که بچه ها به راحتی می توانند بدان وسیله ناراحتی ها و نگرانی هایشان را با دیگران در میان گذارند و از تنهایی و گوشه گیری در آیند.

ü      افسردگی معمول در بیش تر مواد ، موقتی است و باید به مرور زمان از شدت آن کاسته شود . پس ، به کودک فرصت دهید .

ü    از یک برنامۀ منظم غذایی استفاده کنید ؛ زیرا خوراک خوب برای کودک به منزلۀ کسب انرژی است و توانایی کودک را برای بهبودی افزایش می دهد.

ü      از یک برنامۀ خواب منظم پیروی کنید ؛ زیرا الگوی خواب نامنظم ، نشانه های افسردگی را طولانی تر و شدید تر می کند .

ü      از یک برنامۀ منظم ورزش و فعالیت جسمانی استفاده کنید؛ زیرا فعالیت های جسمانی موجب بهبود افسردگی کودک می شود .

ü      از هنرهای گوناگون به عنوان سرگرمی و وسیله ای فرح بخش برای شاد کردن کودکان استفاده کنید. نقاشی ، موسیقی ، داستان نویسی ، سفالگری ، مجسمه سازی ، اجرای نمایش نامه و ... می توانند به بچه ها شیوه های بیان احساسات ، هیجانات ، افکار و اندیشه های درونی شان را آموزش دهند و از این کار خود احساس شادی و رضایت کنند . یک کودک با به دست گرفتن یک مداد ، خیلی راحت ، احساسات صاف و شفاف خود را بر روی کاغذ می آورد.

ü      برای کودک ارزش و احترام قائل شوید ، با او صحبت کنید و به حرف هایش گوش دهید.

ü      برنامه های مفرح ، سرگرم کننده و نشاط آور برای کودک ترتیب دهید (با او بازی کنید، به گردش بروید و ...)

ü      در مورد شیوه های درمانی گوناگون کسب اطلاع کنید .

ü      با یک متخصص یا روان شناس کودک مشورت های خصوصی انجام دهید.

ü      اگر نشانه های افسردگی ، شدید، طولانی مدت و ناتوان کننده اند ، حتماً کودک را به یک مرکز تخصصی سلامت روانی ببرید .

منابع :

آزاد . حسین ، روان شناسی مرضی کودک ، 1381 ، تهران ، انتشارات رشد .

میلانی فر . بهروز ، روان شناسی کودکان و نوجوانان ، 1380 ، تهران ، تشر قوس .

فردوسی . سیما ، درسنامه بهداشت روانی ، 1384 ، انتشارات آموزش و پرورش .

فیروز بخت . مهرداد ، روان شناسی بالینی کودک ، 1378 ، انتشارات شناخت .

                                                                                                صادق طهماسبی-سرگروه  آموزشی روانشناسی

------------------------------------------------------------

آثار زیان بار دخالت دولت در اقتصاد

                      جمله ای که بسیار شنیده می شود این است که بهترین دولت دولتی است که حوزه تحت مسؤلیت وکنترل اوحداقل باشد.البته این توصیف توصیف درستی از کارکرد یک دولت ایده آل نمی تواند باشد. دولت باید تمام وظایفی را که مورد نیاز است و به خاطر آنها ایجاد شده را انجام دهد. دولت باید از شهروندان خود در مقابل تجاوز اشرار داخلی و هکچنین از کشور در مقابل حملات دشمنان خارجی دفاع کند.ولی اگر دولت فعالیت های خود را محدود به حفاظت از نظم جامعه یا تولید امنیت نکند و به دنبال انجام فعالیت های دیگر باشد و بخواهد در بازار دخالت کند این به معنای دخالت دولت در اقتصاد می باشد یعنی دولت از روانی فعالیت نظام بازار حفاظت نمی کند بلکه در تعیین متغیرهای بازار مثل قیمت ها، دستمزدها، نرخ بهره و سودها دخالت میکند و هر چه دولت بیشتر دخالت کند حاکمیت مصرف کنندگان را محدود تر خواهد کرد و بخشی از قدرتی را که در بازار آزاد در اختیار آنها است از آنها خواهد گرفت.به عنوان مثال مداخله ای که بارها و بارها توسط بسیاری از دولت ها خصوصاً در زمان تورم انجام می شود کنترل قیمت است. دولت ها عموماً زمانی اقدام به کنترل قیمت می کنند که قیمت ها در نتیجه افزایش بیش از حد حجم پول توسط خود دولت بالا رفته و سبب اعتراض مردم شود، ولی همیشه در هر دوره کنترل قیمت ها با شکست مواجه می شود.حال دلایل این شکست را بررسی می کنیم. فرض کنید دولت با اعتراض مردم مواجه می شود که مثلاً قیمت شیر بالا رفته است. شیر هم ماده غذایی بسیار مهمی است خصوصاً برای کودکان در سن رشد. در نتیجه دولت یک سقف قیمت برای شیر اعلام می کند که پایین تر از قیمت بازار است.

حال چه اتفاقی می افتد؟از یک طرف قیمت پایین شیر تقاضای آن را افزایش می دهد و مردمی که در قیمت های بالا توان خرید شیر را نداشتند حالا خریدار آن هستند و از طرف دیگر تولید کنندگانی که با هزینه بالا شیر تولید می کنند متحمل زیان خواهند شد، چون قیمتی را که دولت تعیین کرده پایین تر از هزینه های آنها است و چون بنگاه های خصوصی در بلندمدت نمی توانند زیان را تحمل کنند بنا بر این تولید شیر خود را کاهش خواهند داد. پس نتیجه دخالت دولت در قیمت شیر کاهش عرضه و افزایش تقاضای آن خواهد بود و برخی افراد موفق به خرید شیر با قیمت جدید نخواهند شد.

پیامد دیگر این است که متقاضیان این فرآورده باید عجله کنند تا زود تر از سایرین به مغازه ها برسند. آنها باید برای مدتی طولانی در مقابل مغازه ها منتظر باشند. زمانی که دولت قیمت برخی از کالا ها را به دلیل مهم بودن کنترل می کند، صف های طولانی از مردم منتظر در برابر مغازه ها یک پدیده مرسوم  و طبیعی است.

اما نتیجه کنترل قیمت ها توسط دولت چیست؟قبل از دخالت دولت شیر گران بود در حالیکه مردم می توانستند تهیه کنند. اما حالا عرضه شیر کافی نیست و در نتیجه کل مصرف شیر کاهش پیدا کرده و مردم نسبت به قبل ناراضی تر هستند. در بر رسی کاهش عرضه شیر معلوم می شود که هزینه تولید شیر بیشتر از سقف قیمت تعیین شده برای شیر می باشد. دولت به بررسی هزینه اقلام مورد استفاده در تولید می پردازد و متوجه می شود که یکی از آنها علوفه است و در نتیجه مثل شیر قیمت علوفه را نیز کنترل خواهد کرد تا تولید کنندگان شیر بتوانند گاوهای خود را با هزینه کمتری سیر کنند و هزینه تولیدشان پایین بیاید.

حال چه اتفاقی می افتد؟

  به همان دلایل قبلی تولید علوفه کاهش می یابد. بنابراین دولت باید یک مرحله دیگرهم جلو تر برود و یک سقف قیمت برای تولید کنندگان مواد مورد نیاز برای تولید علوفه نیز مشخص کند و این قصه همچنان تکرار می شود. دولت به طور هم زمان سیاست کنترل قیمت را علاوه بر شیر در مورد سایر کالاهای ضروری مثل گوشت و تخم مرغ نیز اجرا خواهد کرد و در تمام موارد با نتایج یکسانی مواجه می شود.

زمانی که دولت یک سقف قیمت برای کالاهای مصرفی مشخص می کند باید گام های بعدی را نیز بردارد و قیمت کالا های مورد نیاز برای تولید آنها را نیز کنترل کند. یعنی دولت ابتدا با کنترل قیمت چند کالای محدود شروع می کند ولی در پایان مجبور است تا قیمت تمام مواد مورد نیاز برای تولید و حتی دست مزد ها را نیز کنترل کند چون بدون کنترل آنها کنترل هزینه تولید بی معنی است. بنابراین کنترل یک یا چند کالای مصرفی در نهایت منجر به کاهش رضایت افراد نسبت به قبل می شود. دولت قصد داشت با دخالت در بازار این کالا ها مقدار و کیفیت آنها را افزایش دهد ولی نتیجه کار خلاف آنچه که می خواست شد، همین طور که دولت دخالت خود را گسترش می دهد در نهایت به جایی خواهد رسید که مجبور است تمام قیمت ها، تمام دستمزدها، تمام نرخ های بهره و به طور خلاصه کل اقتصاد را کنترل کند و در نهایت به یک کارفرمای بزرگ تبدیل می گردد. در دهه دوم انقلاب دولت با هدف کاهش ابعاد فعالیت خود در اقتصاد و دادن آزادی عمل بیشتر به بخش خصوصی تلاش هایی را آغاز کرد ، در این ایام سیاست کلی دولت تشویق مردم به فعالیت هرچه بیشتر در عرصه اقتصاد و واگذاری کارخانه ها و شرکت های دولتی به بخش خصوصی بود. در سال های اخیر دولت تلاش دارد با کوچک تر ساختن خود بر کار آمدی خویش بیفزاید و به دولتی کوچک ولی کارآمد تبدیل شود.

زهرا پورمومن اعرابی_ سرگروه اقتصاد نوشهر

-----------------------------------------------------------------------.
التشبيه:

لون من ألوان التصوير الفني، نشبه فيه شيئاً بشيء آخر لإكساب الأول صفة الثاني القوية0
قال المعري: أنت كالشمس في الضياء0
أركانه: المشبه: المشبه به: أداة التشبيه: وجه الشبه:
ولابد في التشبيه أن يبقى المشبه والمشبه به، ويسميان طرفي التشبيه، ولو حُذف أحدهما لا يكون الأسلوب تشبيهاً، بل استعارة0
قال الشاعر : أنا كالماء إن رضيت صفاءً وإذا ما سخطتُ كنت لهيبا
أقسام التشبيه:
1/ التشبيه المفرد:
وينقسم إلى:

أ – المرسل: وهو ما ذُكِرتْ فيه الأداة… أنت كالبحر في الكرم0
ب – المؤكد: ما حُذِفتْ منه الأداة… أنت نجم في العزة والرفعة0
ج – المجمل: ما حُذِف منه وجه الشبه… كلامك كالشهد0
د – المفصل: ما ذُكِر فيه وجه الشبه… الحديقة كأنها الفردوس في الجمال0
هـ – التشبيه البليغ: هو ما حُذِفت منه الأداة، ووجه الشبه… أنت بحر – الحديقة فردوس0 وهو أعلى أنواع التشبيه المفرد بلاغة؛لأنه يترك للمتلقي فرصة لإعمال عقله0ويُسمى بليغاً بادعاء أن المشبه هو المشبه به، ويأتي التشبيه البليغ على أربع صور هي:
1 – المبتدأ والخبر: العلم نور0 – المؤمن مرآة أخيه0
2 – الحال وصاحبها: تألق اللاعب نجماً في المباراة0 – وقف الجيش صخرة أمام العدو0
3 – المفعول المطلق: انطلق العدَّاء انطلاق الصاروخ0 – تفوق الطالب تفوّق العباقرة0
4 – إضافة المشبه به إلى المشبه: يسعد المتعلم بنور العلم0 – مصباح الإيمان يضيء للمؤمن0
2/ التشبيه التمثيلي:
ويسمى التشبيه تمثيلاً إذا كان وجه الشبه صورة مأخوذة من متعدد0
مثال: فاطمة وحولها الزميلات كالقمر حوله النجوم0
فالمشبه: فاطمة0 والمشبه به: القمر حوله النجوم
ووجه الشبه: شيء جميل تحيط به أشياء أقل جمالاً0 وهو كما نرى صورة مأخوذة من أشياء متعددة0
ومثل قول المتنبي يمدح الخليفة: يهزُّ الجيشُ حولكَ جانبيه كما نَفَضَتْ جَناحيها العِقَابُ
المشبه: المشبه به:
وجه الشبه:
ومثل قوله تعالى:" مثل الذين ينفقون أموالهم في سبيل الله كمثل حبة أنبتت سبع سنابل في كل سنبلة مئة حبة والله يضاعف لمن يشاء والله واسع عليم"0
3/ التشبيه الضمني:
ولا يُوضع فيه المشبه، أو المشبه به في صورة من صور التشبيه المعروفة، بل يُلمحان في التركيب0
يقول أبو الطيب: مَنْ يَهُنْ يسهلِ الهوانُ عليه ما لجرحٍ بميتٍ إيلامُ
المشبه: الذي اعتاد الهوان0 والمشبه به: الميت الذي لا يشعر إذا جُرح ( وهما غير واضحينِ )0
ووجه الشبه: عدم الإحساس أو التأثر0 ونلاحظ أن أداة التشبيه لا تُذكر مطلقاً، وغالباً ما يأتي هذا النوع من التشبيه على هيئة الحكمة0 وهو أعلى أنواع التشبيه بلاغةً0